pepe jedzie dookoła świata

roadtrip 2011: Warszawa - Helsinki, cz.2

2011-12-14T10:06:00.004+01:00

w zachodniej łotwie, pomiędzy Kuldygą, a Rygą szukaliśmy jakiegoś taniego spania. w przewodniku był opisany jeden hostel o wiele mówiącej nazwie "hospital". był przy samej drodze i od razu go zauważyliśmy. piękny xix-wieczny (albo starszy) budynek z czerwonej cegły, z podjazdem dla karetek.

zajechaliśmy tam i otworzył nam starszy mężczyzna mówiący po rosyjsku. zaproponował nam tanie, albo bardzo tanie pokoje - jak sam je nazwał w wersji "hardkor" na szpitalnych łóżkach na kółkach... byliśmy wtedy jedynymi gośćmi w ogromnym ciemnym i zimnym budynku. pierwsze skojarzenia to od razu amerykańskie horrory. pojechaliśmy więc dalej...

przespaliśmy się w końcu w bardzo fajnych domkach na zboczu niewielkiego wzniesienia. a rano rześcy zaczeliśmy od zwiedzania pałacu Durbe w Tukums. był na obrzeżach miasta i tylko tyle i dosłownie tyle mieliśmy o jego lokalizacji napisane w przewodniku, więc kilkukrotnie okrążyliśmy miasto zanim znaleźliśmy.

a potem w parku pogryzły nas jakieś wściekłe łotewskie komary.

zawsze jestem zdania, że zwiedzanie i jazda autostradami to sprzeczność. tu, w krajach nadbałtyckich, co prawda autostrad nie ma, ale i tak starałem się (a może raczej nawigacja tak "cudownie" mnie prowadziła?) jeździć drugo, czy trzeciorzędnymi drogami. dzięki temu jadąc do Dobele przejechaliśmy przez małe miasteczko Jaunpils.

jak sama nazwa wskazuje (pils - zamek po łotewsku) znajdował się tam zamek. był nieduży, ale dobrze zachowany nad częściowo wyschniętą fosą. bardzo mi się podobał. był taki kompaktowy, zwarty. może nie bardzo warowny, bardziej jak pałac, ale naprawdę super!

kolejny zamek na naszej trasie, w Dobele, był już zupełnie zrujnowany. na szczycie wysokiej skarpy nad rzeką stały resztki murów. niestety niewiele się zachowało, a szkoda, bo zamek musiał być piękny, z ogromnym dziedzińcem i prawdopodobnie wysokimi wieżami. tu jak i w wielu innych miejscach regionu, latem organizowane są festyny i święta. ruiny ożywają, słychać gwar "dawnych" targowisk, szczękanie zbroi rycerskich i okrzyki kibicujących rycerzom podczas turniejów.

przeskoczyliśmy kilka epok jadąc dalej na południowy wschód do pałacu w Rundale. to dopiero robiło ogromne wrażenie. droga i parking kończą się daleko przed pałacem, za drzewami, przez które go wcale nie widać. dopiero po kilkunastominutowym spacerze dochodzimy do pierwszej bramy prowadzącej na zewnętrzny dziedziniec.

pierwszy, zewnętrzny dziedziniec jeszcze nie doczekał się renowacji i był zwykłym piaszczystym placem, nie przeszkadza to jednak w ogólnym odbiorze całości.

po jego przejściu pojawił się przed nami ogromny, przeogromny pałac nazywany "łotewskim Wersalem". wstyd się przyznać, ale ze wszystkich moich podróży, żadna nie zahaczyła o Wersal, a pałac Shonbrunn widziałem kilka miesięcy po tej wycieczce. fakt, że Rundale było piękne, z ogromnym ogrodem - chyba właśnie odtwarzanym. i pogoda też zaczęła się poprawiać.

spędziliśmy tam sporo czasu, a jadąc dalej zajrzeliśmy do starszego dziadka, który w swojej stodole trzymał samochody z lat 1920-tych i 1930-tych.

między innymi ten Zaporożec ZAZ-965 w szalonym kolorze różowym, czyli jak dziadek sam to określił "barbie-maszyna".

po spotkaniu z historią, motoryzacji tym razem, wróciliśmy na szlak zamków. kolejny piękny, odrestaurowany z elegancką czerwoną dachówką i gładkimi beżowymi murami górował nad rzeką w mieście Bauska. dawny zamek krzyżacki składał się z dwóch części, z których ta nowsza była właśnie odrestaurowana i w lepszym stanie, a starszą tworzyła tylko wieża i niewielki dziedziniec.

to właśnie ze starszej części - jej szczytu, rozpościerał się widok na nową i całe miasto.

do Rygi było nam strasznie nie po drodze i zajechaliśmy jeszcze do Jełgawy (Jelgava). znajduje się tam wielki barokowy pałac, którego fasada ma długość... 150m!

żeby całość zobaczyć musieliśmy cofnąć się na drugą stronę rzeki. dopiero tam udało nam się uchwycić na jednym zdjęciu ogromny budynek.

w chwili obecnej siedzibę swoją ma tam łotewski uniwersytet rolniczy. kiedy my tam byliśmy, pałac był zamknięty, przeszliśmy tylko przez dziedziniec i uciekliśmy przed deszczem do samochodu.

w coraz większym deszczu podjechaliśmy jeszcze do centrum, gdzie mieści się dawna Akademia Petrina - xviii budynek, pierwsza szkoła wyższa na Łotwie. niestety tylko zobaczyliśmy ją w biegu pod parasolem, w największej (albo nawet jedynej) ulewie tego wyjazdu. szkoda, bo oba budynki były bardzo ładne, pałac barokowy, akademia klasycystyczna. a przynajmniej tak było napisane w przewodniku...

roadtrip 2011: Warszawa - Helsinki!

2011-10-27T22:03:00.000+02:00

rok po powrocie znowu w trasie! teraz trochę bliżej i krócej, na ile budżet i urlop (już nie bezpłatny) pozwolił. plan był by przejechać w około dwa tygodnie z Warszawy do Helsinek i z powrotem. na północ wzdłuż wybrzeża, na południe wzdłuż granicy z Rosją. po drodze oczywiście zwiedzanie niezliczonej ilości zamków i pałaców, czy po prostu małych urokliwych miasteczek na Litwie, Łotwie, w Estonii...

zaczynamy!

pierwszym etapem była wschodnia Litwa. piękną drogą (w dużej mierze) ekspresową S8 Warszawa-Białystok szybko dotarliśmy do granicy, zaraz za którą złapała nas "kochająca" Polaków litewska policja. potem już poszło gładko i na noc dojechaliśmy do pierwszego przystanku, jakim było Kowno.

bardzo ładna kompaktowa, nieduża starówka i resztki bardzo starego zamku krzyżackiego. pierwszy z wielu, bardzo wielu, jakie będziemy oglądać...

z Kowna trochę naokoło pojechaliśmy nad morze. najpierw przez Sapieżyszki (Zapyskis) nad Niemnem. jest tam pięknie położony kościół z czerwonej cegły. dla samego widoku warto było pojechać.

później jeszcze oglądaliśmy Czerwony Dwór (Raudondvaris), który jednak był remontowany i widzieliśmy tam wszystko poza... czerwoną częścią dworu. czyli w zasadzie tylko starą pomarańczarnię i kilka budynków gospodarczych...

było nam strasznie nie po drodze nad morze i pojechaliśmy jeszcze do małej miejscowości Kiejdany (Kedainiai). było tam cicho i spokojnie, i zjedliśmy pyszne bliny i zeppeliny.

w końcu późnym popołudniem dojechaliśmy do Kłajpedy. na kilka dni. trochę zwiedzania, trochę plażowania.

z plażowaniem było ciężko, bo jedyny hotel w rozsądnej cenie, jaki znaleźliśmy był na przedmieściach, daleko od plaży na parterze bloku z wielkiej płyty. zanim dostaliśmy się do centrum i jeszcze potem promem na Mierzeję Kurońską, gdzie plaże są najładniejsze w okolicy, minęła połowa dnia. a w drugiej połowie dnia przyszła burza i uciekaliśmy w popłochu na prom. ponieważ po burzy bardzo się ochlodzilo i już się nie wypogodziło do następnego dnia, to ze zwiedzania też za wiele nie wyszło. mnie najbardziej podobał się budynek uniwersytetu.

pojechaliśmy dalej na północ, do litewskiego Sopotu, czyli Połągi zatrzymując się jeszcze po drodze w Kretyndze. w Kretyndze nie było zbyt ciekawie, poza pałacem Tyszkiewiczów w cudowny sposób sprofanowanym przez komunistów poprzed dobudowanie do niego szkoły i osiedla robotniczego w ogrodzie...

natomiast w Połądze pałac tej samej rodziny ostał się jedynej słusznej władzy, plaża była piękna, a tutejszy monciak pełen turystów.

i to był ostatni przystanek na Litwie. kilkadziesiąt kilometrów dalej przekroczyliśmy dawną granicę litewsko-łotweską i zatrzymaliśmy się w Lipawie (Liepaja). miasto też położone nad morzem, ale już zdecydowanie nie kurort. największymi atrakcjami są kościół Trójcy Świętej, który ma podobno wyjątkowe organy, ale przede wszystkim świetny widok ze szczytu wieży kościelnej:

ponadto warta obejrzenia jest dzielnica Karosta wybudowana na rozkaz cara Mikołaja II. przez wiele lat była zamknięta i była bazą wojsk ZSRR, a teraz... popada w ruinę. ciągle dobrze trzyma się most i dawny areszt, który obecnie jest muzeum, a w ofercie ma także usługi noclegowe.

na sam koniec chcieliśmy obejrzeć cerkiew św. Mikołaja w pobliżu Karosty, jednak ciężko było ją znaleźć. została szczelnie zabudowana obrzydliwymi blokami. na zdjęciu widzicie piękną cerkiew, a na filmie poniżej także przejazd i błądzenie w poszukiwaniu jej.

oto przed wami małe miasteczko Kuldyga (Kuldiga) we wschodniej Łotwie. małe, zadbane, kolorowe. niesamowicie piękne. zwłaszcza wspaniale prezentowało się w późno-popołudniowym słońcu, które wlewało się żółtym światłem na ulice. moim zdaniem to zawsze najlepszy moment na fotografowanie. enjoy!

to tyle w części pierwszej. a w kolejnym odcinku między innymi: pałac w Rundale, czyli łotewski Wersal, Ryga i czym Łotwa i Estonia bogata: pełno pałaców i zamków!

blog: reaktywacja!

2011-10-09T16:59:00.000+02:00

halo halo!

żyję i mam się dobrze. już od ponad roku na stałe w Polsce. świat rzeczywiście okrążyłem, zamknąłem pętlę w londynie.
w czasie całej podróży pokonałem ponad
144 500 km
z czego:
85 614 samolotem
31 381 samochodem
21 622 autobusem
4 845 pociągiem
677 łódką
180 skuterem
108 promem
...

do tego pewnie też dziesiątki jeśli nie setki km, które przeszedłem zwiedzając wszystkie ruiny, parki narodowe itp..

wszystko zajęło mi 356 dni, czyli rok bez 9 dni. w tzw. międzyczasie straciłem prawie cały jeden dzień przekraczając linię zmiany daty między Samoa i Tonga.

byłem w 20 krajach:
Wielka Brytania, USA, Kanada, Chile, Argentyna, Brazylia, Peru, Samoa, Tonga, Nowa Zelandia, Japonia, Korea (Południowa), Singapur, Indonezja, Malezja, Wietnam, Kambodża, Laos, Tajlandia, Indie i znowu Wielka Brytania...

w ciągu tego czasu przeżyłem lato i jesień w Ameryce Północnej, wiosnę w Ameryce Południowej, lato w Nowej Zelandii, końcówkę zimy w Japonii i Korei i porę suchą w Azji Pd-Wsch.

wszystko (no, prawie) uwieczniłem na ponad 17 000 zdjęć, które zajmują łącznie 190GB.

z całej podróży najtrudniejszy był powrót do rzeczywistości.

jednak jakoś mi się udało i po krótkim "odpoczynku" i odbudowywaniu budżetu jeżdżę dalej;)

wkrótce relacja z wyjazdu do Helsinek przez Litwę, Łotwę i Estonię..!

poczatek konca

2010-09-01T14:56:00.001+02:00

po indiach byl juz tylko londyn.

zamknalem petle i tym samym przez ostatni rok objechalem swiat rzeczywiscie DOOKOLA! :)

wpisem bedzie tylko, troche melancholijny, filmik zlozony ze zdjec wykonanych w ciagu kilku godzin przed powrotem do warszawy. do tego swietna muzyka team sr - "leaving london".

zauwazylem, ze mam ogromne szczescie z brytyjska pogoda. juz kilka razy bylem na wyspach i zawsze jest tam piekna pogoda. nic mi nie wiadomo o deszczu, zimnie i tym wszystkim z czego znany jest brytyjski klimat.

zwlaszcza milo do tego wrocic wygladajac przez okno w warszawie...

to jest poczatek konca. jestem wprawdzie juz od dluzszego czasu w domu, ale szykuje jeszcze cos na bloga.

byc moze bedzie troche podobnych filmikow - zdjecia + muzyka, chcialbym w ten sposob pokazac caly swiat, wszystkie kraje, w ktorych bylem. poza tym wiele osob pytalo mnie ile km przejechalem, gdzie bylo najladniej, itp itd, wiec tego typu podsumowanie tez postaram sie tutaj zamiescic...

bylem, widzialem...

2010-07-29T15:06:00.000+02:00

niestety tylko tyle moge powiedziec o indiach...

poczatkowo (czytaj 1-1,5 roku temu) plan byl inny i w indiach mialem spedzic okolo miesiaca. miesiac na taki kraj to nic, bo ciezko byloby w tym czasie wszystko zwiedzic. ale tez nie planowalem zobaczenia "wszystkiego". myslalem, ze z tybetu dostane sie do nepalu i stamtad gdzies do pn-wsch indii i spokojnie powoli przejade do delhi.

jak wiecie plany sie zmienialy, zwlaszcza najbardziej w azji. z tybetu i nepalu nic nie wyszlo, byla za to indonezja i laos wczesniej nie planowane, a takze sporo wiecej widzialem w tajlandii. w efekcie na indie zostaly mi juz tylko... niecale 3 dni!

pamietam jak wszyscy mnie ostrzegali przed indiami. ze tam jest brudno, ze KAZDY tam choruje od jedzenia, ze jest pieknie, ale naprawde ciezko przezyc.

pamietam pobyt w najlepszym hostelu w nowej zelandii - lantana lodge w auckland. hostel prowadzil bardzo sympatyczny hindus, ktoremu powiedzialem, ze (wowczas) za pol roku wybieram sie do indii. bardzo sie ucieszyl, ale tez troche przerazil, jak ja sobie tam poradze. jego zona, gdy sie o moich planach dowiedziala, pobladla i ze szczerego serca odradzala ze wzgledu na "szkok kulturowy". jesli hindusi tak mowili, to spodziewalem sie naprawde najgorszego. oprocz tego w ostatnich dniach w tajlandii spotkalem pare osob, ktore dopiero co przylecialy z indii i straszyly mnie upalami rzedu 50 stopni.

kiedy przylecialem o 21 do delhi i jechalem do centrum hostelowa taksowka, bylo ciagle 41 stopni. jednak powietrze bylo suche, suche jak pieprz i upal nie doskwieral tak jak w wilgotniejszych klimatach.

tani hostel niedaleko glownej stacji kolejowej byl schowany w waskim przesmyku miedzy budynkami. samochod zatrzymal sie na ulicy, gdzie powoli zwijaly sie wieczorne stragany, swiete krowy krecily sie i wyjadaly resztki ze straganow, a bezdomni wystawiali "lozka" zeby sie przespac. rzeczywiscie, nie bylo to najczystsze miasto, jakie widzialem...

na lotnisku poznalem sebastiena, francuza, ktory zabral sie ze mna do hostelu. zostawilismy rzeczy i mielismy isc na kolacje. poznalismy jeszcze skrajnie wyczerpana po zatruciu pascaline, ktora resztkami sil doprowadzila nas do pobliskiej restauracji.

przegladajac menu bylem zaskoczony, ze wszystkie dania byly drozsze niz w tajlandii. podobno indie mialy byc skrajnie tanie, a tu taka niespodzianka. tuz przed zlozeniem zamowienia powiedzialem towarzyszom, ze powinnismy zmienic lokal na jakis tanszy. obok znalezlismy to, czego szukalismy i placac niecale 3zl dostalismy wielkie porcje wegetarianskiej papki z jogurtem i ryzem.

zjadlem, ale... nie wszystko i nie ze smakiem. to w indiach jest chyba najwiekszy problem - jedzenie. dla takiego miesozercy jak ja, przymusowy wegetarianizm jest ciezki do przyjecia. mieso bardzo ciezko dostac, a jesli juz gdzies jest, to jest koszmarnie drogie. podobno to jedzenie ma niewiele wartosci odzywczych, jakich potrzebuja nasze zachodnie organizmy. do tego do picia glownie coca-cola, ktora jeszcze wyplukuje resztki witamin i mineralow. tego najbardziej bym sie bal, gdybym przyjechal tu na dluzszy czas.

mialem tylko dwa cale dni na "zwiedzanie". dzieki temu, ze zarezerwowalem 3 noclegi z gory, przyslugiwala mi darmowa wycieczka po starym i nowym delhi, oczywiscie z obowiazkowymi przerwami w sklepach z pamiatkami. i z przerwami na pchanie samochodu marki tata, ktory co chwila gasl na srodku ulicy...

jednym z punkow wycieczki byla tez wizyta w "informacji turystycznej" czyli u zaprzyjaznionego biura naciagania turystow. dalem sie namowic na wyjazd do taj mahal. oczywiscie nie z nimi, bo to co mi proponowali kosztowalo chyba tyle co tygodniowa wycieczka objazdowa po norweskich fjordach. chcialem kupic sobie bilet na pociag, rano pojechac i wieczorem wrocic. dali mi telefon zebym zadzwonil do rezerwacji i okazalo sie, ze wszystkie bilety na powrot wieczorny sa wyprzedane juz. nie zorientowalem sie i nie przypomnialem sobie opowiesci spotkanych wczesniej podroznikow, o tym jakimi mistrzami naciagania i klamania sa hindusi z branzy turystycznej. jestem pewien na 95%, ze telefon odebral znajomy siedzacy w pokoju obok i to on mi powiedzial, ze biletow nie ma. tym samym po dluuugim targowaniu wzialem najtansza wycieczke w tym biurze. w cenie byl w zasadzie tylko przejazd z delhi to agry i powrot. plusem bylo to, ze mieli mnie odebrac z hostelu i odstawic do hostelu.

dzien, w ktorym mialem jechac ok 300km do taj mahal i wracac, okazal sie najdluzszym dniem z calego mojego wyjazdu. przyjehchali po mnie o 6 rano i na skutrze zawiezli do autobusu zaparkowanego na pobliskiej, szerszej ulicy. autobus byl na poziomie mniej wiecej naszych autosanow z pierwszych lat produkcji (i bynajmniej nie tych pieknie odrestaurowanych), ale mial klimatyzacje, co w jakis sposob pomagalo w dlugiej podrozy. po drodze dwukrotnie zlapalismy gume i na miejsce, do pierwszego przystanku przy czerwonym forcie w agrze dojechalismy dopiero po 14.

potem byl juz gwozd programu, czyli niesamowita swiatynia taj mahal. pora na zwiedzanie byla idealna. dochodzila godzina 17, slonce bylo juz nisko i pieknie oswietlalo ogromny kompleks.

ludzi oczywiscie byly tlumy, ale jakos wcale nie przeszkadzali, mozna bylo zrobic bez wiekszego problemu (i bez dlugiego czekania) zdjecie bez nich.

piekna swiatynia. pieknie zachowana. marzylem zeby tu przyjechac chyba odkad tylko po raz pierwszy ja zobaczylem w telewizji albo albumie. i oto jestem. szczesliwy robie sobie zdjecie z nia w tle...

niestety - jak zawsze na zorganizowanych wycieczkach, mialem scisle limitowany czas na zwiedzanie. ale na szczescie hindusi podchodza raczej luznie do scislych limitow i spozniony pol godziny nie bylem ostatnim i nie bylo afery.

droga powrotna do delhi byla o tyle spokojniejsza, ze nie zlapalismy juz gumy ani razu. ale na wyjezdzie z agry, stalismy w korku, w ktorym przez 2 godziny przesunelismy sie o okolo 10-20 metrow. dzieki temu udalo mi sie wyskoczyc z autobusu do sklepu i kupic cos do zjedzenia, bo od sniadania jeszcze nic nie jadlem. troche ciasteczek, rozpuszczajace sie w goracu czekoladowe batoniki i butelka coli oszukaly glod. dopiero po 1 w nocy zatrzymalismy sie w jakiejs restauracji, gdzie zjadlem strasznie drogiego ale prawie rownie dobrego kurczaka z curry i ryzem.

w zakurzonym i cieplym (bo juz nie tak goracym) delhi bylem dopiero o... 4 rano. po 22 godzinach od wyjazdu. a o 10 musialem byc juz na lotnisku...

caly ten dlugi dzien znioslem bardzo dobrze, bez marudzenia, nerwow i nawet bez wiekszego zmeczenia. to byly w miare prawdziwe indie - brudne, gorace, przeciagajace sie w nieskonczonosc. takie wlasnie, o jakich slyszalem. ale baaardzo mi sie podobaly. mysle, ze dlatego, ze spedzilem juz prawie pol roku w azji i przyzwyczailem sie do takiego sposobu podrozowania. juz nigdzie mi sie nie spieszylo, juz upal i wiecznie zalewajacy mnie pot mi nie przeszkadzaly, juz bylem przyzwyczajony do jedzenia wtedy, kiedy jedzenie jest dostepne, a nie kiedy jestem glodny. pewnie gdybym przyjechal tu prosto z polski, byloby zupelnie inaczej i cierpialbym nieporownywanie bardziej. jedyne czego sie obawiam w indiach, to jedzenie - o nie jest naprawde ciezko. a wszystko inne jest piekne i w 100% akceptowalne!

"incredible india!"

wakacje!

2010-07-22T14:35:00.001+02:00

dla wielu wyjazd do takiego kraju jak Tajlandia to obowiazkowe zwiedzanie ruin, wszelakich zabytkow i muzeow. ale mniej wiecej dla takiej samej czesci turystow szturmujacych tajskie granice, te trzy rzeczy nie maja najmniejszego znaczenia. licza sie tylko plaze, odpoczynek i... miasto Pattaya.

zeby miec calosciowy poglad na kraj, postanowilem spedzic ostatnie dwa tygodnie wlasnie na wybrzeu.

zaczalem od miasta Pattaya. lezy okolo dwoch godzin jazdy autobusem na pd-wsch od Bangkoku. i tez jest stolica! napewno azjatycka, a chyba nawet swiatowa stolica sex-turystyki.

ze cos jest nie tak, a moze poprostu inaczej niz w innych miastach, widac juz jadac tuk-tukiem z dworca autobusowego do centrum. na ulicach turystow nie ma w ogole, wszyscy siedza w barach. i sa nimi (turystami) w 99% mezczyzni europejskiego lub polnocnoamerykanskiego pochodzenia. siedza przy stolikach lub barach otoczeni wianuszkami Tajek. i tak zycie kreci sie tu cala dobe. poza tym niewiele sie dzieje, na plazach ludzi praktycznie nie ma, zabytkow tez tu nie ma. zreszta miasto nie jest opisane nawet w wielu przewodnikach. jesli ktos tu dotarl, jest albo przejazdem, albo w wiadomym celu.

ja po dwoch nocach spedzonych w miescie pojechalem na Ko Samet - wyspe polozona u wybrzezy niedaleko Pattaya. miala byc parkiem narodowym, okazala sie jednak chaotycznie zabudowanym smietniskiem.

jak to bywa w takich miejscach ceny byly calkiem wysokie jak na tajskie warunki, wiec po kilku dniach przenioslem sie do tanszego hotelu w glebi wyspy. bylo bardzo brudno i troche kapalo w nocy jak deszcz padal, ale to za bardzo mi nie przeszkadzalo. przedostatniego dnia rano, w recepcji zaproponiwali mi zmiane pokoju na inny, bo w budynku, w ktorym mieszkalem, mial zaczac sie remont. na ostatnia noc nie chcialo mi sie przenosic i podziekowalem, powiedzialem, ze jutro i tak rano wstaje wiec mi nie bedzie przeszkadzalo. wyszedlem na plaze, a kiedy z niej wrocilem wieczorem i szedlem do pokoju, szczeka mi opadla. z mojego budynku zostal tylko drewniany szkielet i 4 sciany wokol mojego pokoju...

pogoda na Ko Samet nie dopisala, glownie ze wzgledu na zaczynajaca sie wlasnie pore deszczowa. bylo coprawda bardzo cieplo - zarowno powietrze jak i woda byly gorace, ale bylo ciagle pochmurno i padalo coraz czesciej nie tylko w nocy.

dlatego pojechalem jeszcze na poludnie, na plw. Malajski i wybrzeze Adamanskie. w prowincji Krabi znajduja sie chyba jedne z najpieknieszych krajobrazow azji pd-wsch. z lazurowego morza wyrastaja wapienne iglice - cos podobnego do Ha Long w Wietnamie, ktore ze wzgledu na fatalna pogode ominalem. a do Krabi chcialem pojechac odkad obejrzalem przygody Jamesa Bonda zmagajacego sie z Czlowiekiem ze Zlotym Pistoletem. film byl krecony wlasnie tutaj, nawet jedna z iglic/ wysp nosi nazwe agenta...

szczyt sezonu turystycznego przypada tu na nasza polska zime. teraz ludzi bylo juz mniej, chociaz pogoda ciagle cudowna. podczas swiat Bozego Narodzenia 2004 roku w wybrzeze tego regionu uderzyly fale tsunami niszczac prawie wszystko co znajdowalo sie w najblizszej odleglosci od wody. zginely tysiace osob, turystyka w regionie zamarla wrecz, ale teraz powoli wszystko wraca do normy. swiadectwem dawnych wydarzen i nauka z nich wyciagnieta sa tablice pokazujace kierunek ucieczki oraz megafony zainstalowane w wioskach.

a prowincja Krabi to wlasnie te niezliczone wyspy, iglice, lodki, krystalicznie czysta woda. jest pieknie, cieplo. w sam raz na odpoczynek po trudach pol-rocznej podrozy (od ostatniego odpoczynku na Pacyfiku).

jednym z bardziej znanych miejsc na odpoczynek sa wyspy Phi Phi. krecono tam (podobno) swietny film pod polskim tytulem "niebianska plaza" zdaje sie. tak samo jak w filmie, tak i na pocztowkach widoki sa wyidealizowane w photoshopie. na moim blogu sa takie, jak byly naprawde, wiec moze was to nie porwie. ale jest przepieknie.

same dwie wysepki Phi Phi sa parkiem narodowym, nie ma tam zadnej zabudowy. tylko jedna firma ma prawo organizwowac tam wycieczki z noclegiem. skusilem sie i poplynalem na nocleg pod gwiazdami.

ryzyka ciagle troche bylo, bo poprzedniego dnia po poludniu padalo i padalo do rana, wiec moglo nic nie wyjsc z tego "kempingu pod gwiazdami".

ale dzieki temu tez, wiekszosc chetnych (o ile jeszcze tacy byli) sie wykruszyla i na wyspe poplynely tylko 3 osoby oprocz mnie.

mielismy tylko dla siebie dwie plaze, rafe koralowa z bardzo bujnym zyciem, duze i male kraby (w tym jedne chodzace po drzewach),

rozgwiezdzone niebo i odlegle blyskawice na horyzoncie. a najlepszy byl swiecacy plankton, kiedy o polnocy kapalismy sie w zatoce!

wspanialy final azjatyckiej czesci mojej podrozy.

tajskie stolice i inne ruiny

2010-07-07T00:34:00.001+02:00

po krotkim odpoczynku w tajsko-chinskim (bo zalozonym przez Chinczykow uciekajacych przed Mao Zedongiem) Mae Salong postanowilem spowrotem brac sie do roboty - zwiedzania.

poplynalem lodka do Chiang Rai, mijajac po drodze wielkiego slonia

i malego motyla.

w Chiang Rai przesiadlem sie do autobusu i pojechalem do Chiang Mai - miasta, z ktorego wymaszerowaly "czerwone koszule" aby zdobyc Bangkok. stolicy nie udalo im sie zdobyc, w ich rekach znalazla sie tylko jedna galeria handlowa i swiatynia. zanim zjechalem z gor, "czerwone koszule" zostaly juz spacyfikowane, godzina policyjna byla coraz krotsza, a turystow tez wywialo.

w Chiang Mai wiekszosc osob chodzi na trekkingi po okolicznych gorach i odwiedza plemiona, ktore ja juz widzialem. specjalnie przeszedlem sie po wioskach wokol Mae Salong zeby zobaczyc bardziej "prawdziwe" (o ile tu jeszcze cos moze byc prawdziwe) zycie plemion.

teraz zostaly mi w takim razie dwie rzeczy do zrobienia: zwiedzanie ogromnej ilosci swiatyn w miescie oraz kurs gotowania...

tajskie swiatynie wszystkie ociekaja zlotem. zlote jest praktycznie wszystko, od klamek przez posagi buddy az po szczyty budynkow i zwienczone nimi iglice. tylko czasem zdarzaja sie jakies nieduze i niezlote elementy...

calego tego zlota pilnuja zastepy zwierzat - najczesciej sloni,

lub rowniez zlotych tygrysow. to dwa najczesciej pojawiajace sie zwierzeta w tajskiej sztuce i religii. kiedys, za "dawnych dobrych czasow" bylo tu duzo zarowno tygrysow jak i sloni zyjacych na wolnosci, ale oczywiscie juz niewiele z tego zostalo. slonie teraz woza ludzi po gorach, a tygrysy zostaly juz praktycznie tylko na etykietach pudelek z mascia tygrysia...

swiatynie w Chiang Mai sa piekne (jak zreszta w innych miejscach w Tajlandii), ale ile mozna..? poszedlem jednego dnia tez na kurs, gdzie ugotowalem tak ostra zupe i curry, ze jadlem je ze lzami w oczach. a kiedy je przetarlem, bylem juz w Sukhotai.

Sukhotai jest dalej na poludnie, miedzy Chiang Mai i Bangkokiem. to dawna stolica Tajlandii, a dokladnie jednego z krolestw znajdujacych sie na tych terenach. jak mozecie sie spodziewac, po pieknym miescie zostaly tylko ruiny swiatyn i wlasnie to tutaj ogladalem.

wypozyczylem rower "turbo" i choc jezdzil z predkoscia rowerow bez turbo, udalo mi sie w ciagu polowy dnia zwiedzic ruiny rozrzucone na sporym obszarze, chociaz oczywiscie nieporownywalnie mniejszym od tych w Angkor Wat.

zeby jeszcze odwlec nieuchronny przyjazd do Bangkoku, zatrzymalem sie po drodze w Ayuthaia. miasto tak jak wieszkosc sasiednich, tez przez jakis czas bylo stolica Tajlandii... i tak jak w sasiednich, bylo sporo ruin ogromnych swiatyn. oprocz tego byl tez wieczorny bazar z pysznym (i tanim!) lokalnym tajskim jedzeniem. i nie wszystko bylo tak ostre jak to, co ja ugotowalem.

po tej cudownej kolacji, nastepnego dnia rano bylem juz gotowy ogladac te wszystkie ruiny. fakt, ze podobne to poprzednich, moze juz troche nudne, ale ciagle jakies nowe i interesujace. do tego niesamowicie opleciona korzeniami glowa buddy - zupelnie jak w Angkor. a nawet lepiej!

w coraz wiekszym upale ostatnich dni pory suchej doszedlem jeszcze do najdalszego punktu, czyli ogromnego lezacego buddy i pytajac o droge odwaznego chlopca chwalacego sie wezem, wrocilem do centrum.

pojechalem w koncu do Bangkoku. podobno mialo byc to miejsce z najlepszym stosunkiem ceny do jakosci hoteli. zataczalem przez dwie godziny okregi po czesciach miasta z najwiekszym zageszczeniem miejsc do spania i nic nie moglem znalezc... tak brudnych i drogich dziur, klit bez okien nie widzialem jeszcze nigdzie - ani w azji, ani w ampd, nawet chyba w NZ bylo lepiej... w koncu przypaliwszy sobie noge o goraca rure wydechowa zaparkowanego skutera, powiekszylem lekko budzet i zostalem na tylach restauracji w malym pokoju z oknami zabitymi dechami i wspolna zarzygana lazienka na korytarzu...

co oprocz tego widzialem ciekawego w Bangkoku? nooooo... jest na przyklad stary budynek parlamentu,

jest fort Phra Sumen,

a przede wszystkim wielki palac krolewski.

naprawde jest wieeelki.

chodzilem po nim pol dnia i nie udalo mi sie zobaczyc wszystkiego, wiec wrocilem jeszcze wieczorem.

podobnie jak inne budynki i swiatynie w tajlandii, tu tez wszystko ociekalo zlotem. niestety ze wzgledu na nadchodzaca burze, wszystko zloto sie nie swiecilo, ale wyobrazam sobie, jak neisamowicie musi to wygladac w ostrym sloncu.

nie udalo mi sie tez policzyc wszystkich figurek na zdobieniach, zgubilem sie gdzies przy 5 584 932...

zaraz za murem odgradzajacym tereny palacowe, sa kolejne mury odgradzajace tereny "buddyjskiego watykanu" czyli Wat Pho. znowu ogromny kompleks swiatynny miesci jednen z najwiekszych na swiecie posagow buddy. tak wielki, ze nie zmiescil sie nawet w obiektywie o kacie widzenia 122 stopnie...

poza tym w Wat Pho jest okolo 999 innych posagow buddy, wiele z nich pokazuje pozycje jogi. zanim powstala swiatynia, w tym miejscu nauczano tradycyjnej medycyny tajskiej - miedzy innymi tajskiego masazu i wlasnie jogi.

zeby odetchnac troche od ciaglego zwiedzania tych swiatyn i palacow, poszedlem zobaczyc co udalo sie wywalczyc czerwonym koszulom. caly naroznik ogromnego centrum handlowego byl spalony i zniszczony. czarne wypalone dziury zialy z dwoch stron budynku, a mlodzi Tajowie robili sobie zdjecia z tym wszystkim w tle.

zeby dalej sie jeszcze nie meczyc zwiedzaniem, ostatniego wieczoru w Bangkoku poszedlem ogladac walki tajskiego boksu, uznawanego za jedna z bardziej... skutecznych sztuk walki.

to co widzialem, moze nie bylo tak widowiskowe jak w tv, ale napewno bylo ciekawe.

i na zywo!

czerwone koszule i dlugie szyje, czyli polnocna Tajlandia

2010-06-24T20:50:00.000+02:00

przy granicy laotansko-tajskiej usilowalismy sie dowiedziec, jak wyglada sytuacja w Bangkoku i ogolnie calym kraju, czy protesty juz sie skonczyly, czy godzina policyjna nadal obowiazuje i czy nie ma za duzego ryzyka zwiazanego z wjazdem do Tajlandii. nikt nam nie potrafil powiedziec, wiec zaryzykowalismy...

cokolwiek mialo sie jeszcze dziac, postanowilem pierwsze dni spedzic w malych wioskach na polnocy kraju, wybadac sytuacje i dopiero potem jechac do stolicy. zreszta stolice wszystkich krajow sa takie same - wiecej w nich turystow i mieszanki calego swiata, niz prawdziwego kraju. moze wyjatkiem jest USA, gdzie jednak Washington DC jest calkiem amerykanski, a New York jest zupelnie nieamerykanski.

najpierw z Dalem, "dumnym wlascicielem ostatniego porzadnego modelu Toyoty Hilux", zostalismy przy granicy, w regionie znanym jako Zloty Trojkat. z upraw maku i produkcji opium juz niewiele zostalo, wiec energie czerpalismy z prazonych konikow polnych i pojechalismy dalej...

ja zdecydowalem sie na miasteczko Mae Salong, zapomniane gdzies na wysokim gorskim grzbiecie. zapomniane nawet przez transport publiczny i dostalem sie tam transportem mocno-kombinowanym: miejskim pickupem, polciezarowka ze zwirem i prywatnym pickupem na koniec...

oplacalo sie, bo bylo wspaniale. 1300m npm, wiec nie tak goraco jak na nizinach, wokol uprawy herbaty, jedyne w swoim rodzaju gorskie plemiona, pokoj za niecale 2 dolary/noc i... zero turystow!

poniewaz herbate i jej uprawy widzialem juz w Malezji, teraz pojechalem ogladac dlugie szyje kobiet z plemienia Karen.

w mlodym wieku dziewczynkom zaklada sie obrecze na szyje, ktore - wbrew powszechnemu przekonaniu - nie wydluzaja szyi. pod ich ciezarem "opada" obojczyk i hamuje wzrost calej klatki piersiowej. dlaczego tak sie mecza? trudno powiedziec, byc moze zeby bardziej podobac sie mezczyznom, lub wrecz przeciwnie - by byc mniej atrakcyjne i uchronic sie przed porwaniami i niewolnictwem.

innym ciekawym plemieniem w tej czesci Azji/ Tajlandii sa Akha. tu rowniez tylko kobiety podtrzymuja tradycje i przyciagaja turystow bogato zdobionymi nakryciami glowy. kobiety Akha pojawiaja sie codziennie rano na bazarze w Mae Salong, sprzedaja warzywa i niechetnie pozuja do zdjec.

w Mae Salong bylo mi tak dobrze, ze kiedy ostatniego dnia zadzwonil budzik i mialem isc na autobus, wylaczylem budzik i poszedlem spac dalej. nigdy cos takiego mi sie nie zdarzylo, wiec musi to swiadczyc o wyjatkowej-wyjatkowosci miasteczka.

nastepnego dnia juz wstalem i poplynalem lodka na poludnie, a nastpenie dalej pojechalem autobusem - do Chiang Mai, miasta ojczystego "czerwonych koszul".

w gorach przeczekalem ostatnie dni demonstracji, napiecia i godziny policyjnej i kiedy bylem na miejscu, bylo juz (w miare) spokojnie. o ile w azjatyckich miastach pelnych trabiacych skuterow, samochodow i tuktukow, naganiaczy i naciagaczy moze byc spokojnie...

tam, gdzie czas... sie nie liczy

2010-05-30T19:10:00.001+02:00

Laos

po glosnym i chaotycznym Wietnamie, po Kambodzy szalejacych kierowcow autobusow, przyszedl czas na zupelnie spokojny Laos. tu nikomu sie nie spieszy. tu kazdy czeka i tu wszystko ciagnie sie niemal w nieskonczonosc.

zaczelo sie juz w Kambodzy, w dniu, kiedy z Kratie mialem przejechac ostatnia prosta do granicy i przenocowac zaraz za granica na 4000 wysp na Mekongu.

minibus przyjechal po mnie co prawda punktualnie, ale potem mielismy dluugi postoj na kolejnym przystanku. w samochodzie z 9 siedzeniami (3rzedy x 3siedzenia) Kambodzanczycy usilowali posadzic 12 osob (3rzedy x 4osoby), nasze bagaze, worki z ryzem i inne tego typu rzeczy. ja sie spokojnie moglem zmiescic z trzema Kambodzanczykami majac pod nogami jeszcze moj wielki plecak, ale juz 2-metrowi Hiszpanie nie mogli i przez godzine klocili sie o godne warunki podrozy. w koncu zostali na przystanku...

poniewaz zwolnilo sie 5 z 9 (12) miejsc, trzeba bylo znalezc dodatkowe wypelnienie, ktore ekonomicznie uzasadniloby podroz. kierowca wykonal pare telefonow i pojechalismy w srodek lasu, zapakowalismy pol wioski (kilka osob + worki ryzu, posciel, motyki, mloty i metalowe prety) i zawiezlismy ja w srodek innego lasu 100km dalej.

minibus zawiozl nas do malego miasteczka jeszcze ok 50km od granicy. tam dowiedzielismy sie, ze mamy czekac na nastepny. kiedy przyjedzie? za godzine... albo za trzy. no tak, w zasadzie co za roznica? zdazylem zjesc obiad i minibus podjechal, odwiozl nas do granicy i zostawil po stronie kambodzanskiej. przeszlismy na piechote przez granice placac po $1 za stemple zarowno w Kambodzy jak i w Laosie i... mielismy czekac na kolejnego minibusa! w szostke z para z Irlandii, Niemcem i dwiema Hiszpankami czekalismy grzecznie umilajac sobie czas rozmowa. dzieki temu poltorej godziny minelo szybko i zjawil sie nasz transport.

same wyspy byly bardzo ladne. najladniejsza byla burza pierwszego wieczoru

i dlugie cieple popoludnie nastepnego dnia, kiedy zwiedzalem okolice jezdzac na rowerze. moze nie bylo tam super zabytkow, czy pieknego parku narodowego, ale bylo cicho, spokojnie, sielsko i...

zupelnie inaczej niz we wszystkich poprzednich miejscach, ktore odwiedzilem w ciagu ostatnich dni.

natomiast, kiedy wyjezdzalem dalej z 4000 wysp, bylem swiadkiem najwiekszego chaosu logistyczno-organizacyjnego jaki moglem sobie wyobrazic. kupilem bilet na autobus do Savannakhet w jednej z wielu agencji na glownej ulicy wyspy Don Det. zgodnie z poleceniem przyszedlem o 11:00 do tej agencji zeby ktos odprowadzil mnie na lodke. po 20min zjawil sie moj przewodnik i odprowadzil mnie... 50m do przystani. tam czekalem dalsze pol godziny az zebrali sie inni ludzie wyjezdzajacy z wyspy tego samego dnia. czesc z nich kupilo bilet tam, gdzie ja, czesc gdzie indziej. czesc jechalo tam, dokad ja, czesc w inne miejsca. przy przystani stalo kilka lodek i laotanczycy zaczeli glosno myslec jak nas wszystkich w nie upchac. prowadzili ludzi raz do jednej, raz do drugiej, pary i grupy znajomych rozdzielali, mnie nigdzie nie chcieli wpuscic, nie zwracali uwagi na to kto, gdzie kupil bilet, ani kto, dokad jedzie. wskoczylem w koncu do jednej lodki i na szczescie mnie nie wyciagneli z niej.

na drugim brzegu, gdy pakowali nas do autobusow, wszystko wygladalo dokladnie identycznie.

wyrzucili mnie na dworcu w polowie drogi i tam mialem przesiasc sie w inny autobus - niebylejaki bo klasy VIP! tak, Azjaci uwielbiaja to, wszystko dla nich musi miec tez klase VIP. w Malezji maja nawet klub VIPow w McDrive... a w moim autobusie klasy VIP siedzenia byly skorzane, klimatyzacja dzialala wydajnie, a na korytarzu... lezaly worki cukru! na kolejnych przystankach po drodze zaladowalismy do luku bagazowego jeszcze pol ciezarowki jakis kanistrow i piec skuterow na dach.

podroz - przejechanie ok 200km, skonczyla sie po 10 godzinach, 30km od celu, bo kierowcy nie chcialo sie dojezdzac tam, dokad ja i Max z Korei mielismy wykupione bilety. udalo nam sie jednak wymusic na nich zorganizowanie tuktuka na ich koszt. prawie 4 godziny opoznienia.

historia powtorzyla sie nastepnego dnia, kiedy jechalem do stolicy o mylnej nazwie Vientiane. teraz wzialem autobus dla laotanczykow - bez klimatyzacji i skorzanych siedzen ani naklejek VIP. nie bylo zle, miejsce przy otwartym oknie bylo chyba nawet lepsze niz pod lodowata klimatyzacja. oczywiscie znowu dojechalem z 3-godzinnym opoznieniem i na dworzec znajdujacy sie 7km od miasta. w takim miejscu, z ktorego zadne tuktuki ani inne taksowki nie jezdzily. wiec z plecakami szedlem te 7km az udalo mi sie cos zlapac tuz przed centrum.

w Vientiane tez byla piekna burza, ale niestety nie udalo mi sie zrobic zdjec. widzialem za to pare ladnych kolonialnych willi, dokladnie ich dachow, bo tylko to wystawalo ponad wysokie ploty.

a w jednej byla restauracja, wiec wszystko bylo odsloniete.

i tez bardzo ciekawe byly swiatynie z zakazem palenia. papierosow, nie kadzidel...

kolejnym opoznionym autobusem klasy VIP, tym razem bez workow, kanistrow i skuterow, ale za to z samymi turystami, dojechalem do najbardzizej turystycznej miejscowosci w Laosie - Vang Vieng. slynie z tubingu i marihuany, a najbardziej z polaczenia tego czyli upalonych Anglikow zjezdajacych w dol rzeki w detkach od traktorow.

byc moze dlatego, ze jestem POlakiem, ja spedzilem moj jeden dzien w Vang Vieng troche inaczej (nie, nie zmienilem marihuany na wodke). wypozyczylem rower i pojechalem ogladac druga rzecz, jaka przewodniki zachwalaja - popularny poludniowoazjatycki krajobraz wapiennych iglic. widzialem to juz trzeci raz i ciagle mysle, ze w pierwszym miejscu - okolicach Guilin w Chinach, bylo najpiekniej.

kolejnym VIPowskim autobusem bez skuterow, workow i kanistrow, ale za to z klimatyzacja i skorzana tapicerka i 50 innymi turystami (na kacu) pojechalem jeszcze dalej na polnoc, do Luang Prabang, ktore (wraz z koncowym odcinkiem podrozy) okazalo sie wisienka na laotanskim torcie.

tradycyjnie spozniony autobus wyrzucil mnie tradycyjnie kilka km od miasta na dworcu, gdzie na szczescie udalo mi sie wytargowac rozsadna cene w tuktuku za podwozke do centrum. zanim znalazlem pokoj w rozsadnej cenie, zrobilo sie pozne popoludnie i uliczki miasta zalalo cieple zachodzace slonce.

wygladalo to pieknie, zwlaszcza na ulicy biegnacej wzdluz Mekongu, gdzie wiekszosc francuskich kamienic zostala wyremontowana i przerobiona na eleganckie hotele. wszyscy turysci, ktorych miasto bez watpienia przyjmuje duzo, gdzies poznikali i delektowalem sie miastem w najlepszym wydaniu, na pustych ulicach, czystych idealnie oswietlonych do zdjec i poprostu urokliwych.

w Luang Prabang wiecej niz turystow jest mnichow.

bardzo popularne jest podgladanie jednych przez drugich (tzn mnichow przez turystow) codziennie rano, jak zbieraja datki od mieszkancow miasta. jest to na wszystkich pocztowkach z Luang Prabang i opisane chyba we wszystkich przewodnikach. jedynym problemem jest fakt, ze odbywa sie to wszystko pomiedzy 5-6 rano. nie wiedzialem jak sie do tego zabrac, bo wstawanie o tej porze byloby conajmniej brutalnym pomyslem. ale w moim pokoju za rozsadna cene, gdzie wiatrak pod sufitem wial mi bez przerwy na twarz, nie moglem spac i sam sie obudzilem o 5:20.

zaspany ledwo widzac na oczy chwycilem aparat i pobieglem na ulice. zanim poranna mgielka przeszla z oczu, mnisi tez znikneli i dlatego wiekszosc zdjec sie do niczego nie nadaje...

wrocilem spac dalej, a po poludniu juz na spokojnie zwiedzalem swiatynie.

bardzo mi sie podobaja te zlote smoki zdobiace kazdy budynek, straszace wystajacymi jezykami i wielkimi oczyma.

dalsza czescia wisienki na laotanskim torcie byla, jak do tej pory, najwspanialsza rzecza, jaka zrobilem w azji pd-wsch, a byc moze w ogole w calej azji. poplynalem lodka w gore Mekongu z Luang Prabang do granicy z Tajlandia. dwa dlugie dni, na calkiem sporych i wygodnych lodkach, juz nie w klubie anonimowych wodniakow.

2500km od delty, rzeka wyglada juz nieco inaczej. gdzieniegdzie pojawiaja sie skaly, plyniemy teraz przez teren gorzysty. ze wzgledu na koniec pory suchej, poziom wody jest niski i miejscami tworza sie nawet bystrza jak w gorskich strumykach.

kapitan ma ciezka prace, ale pomaga mu nawigator. o ile akurat nie spi...

przystankow nie ma tyle co w autobusie, ale opoznienia sa i tak. byc moze dlatego, ze plyniemy w gore rzeki, a prad jest naprawde silny. albo dlatego, ze znowu ladujemy rozne roznosci na poklad. przepakowujemy towary z innych lodek,

bierzemy trzode ze zwiazanymi nogami, zeby nie zanurkowala pod nieuwage wlasciciela.

tak mija pierwszy dlugi, dzien podrozy. z usmiechem na ustach wszyscy schodzimy na lad i nastepnego dnia po poteznej nocnej burzy, wsiadamy na kolejna lodke, ktora zawiezie nas juz do tajskiej granicy

pytamy przy okazji jak wyglada sytuacja w Tajlandii, czy zamieszki sie skonczyly, czy jest juz bezpiecznie. w malej miejscowosci Pak Beng niewiele osob mowi po angielsku. udajemy strzelanie z karabinow i mowimy "thailand, thailand, bangkok, chiang mai". ludzie z usmiechem kiwaja glowa na "tak". czyli nic nie wiemy.

tak to wlasnie w laosie jest - wszyscy usmiechnieci. bardzo mili ludzie, wedlug wielu osob najsympatyczniejszy narod na swiecie. ja mam swoich faworytow, ktorymi sa Indonezyjczycy, ale Laotanczycy razem z Brazylijczykami nie sa daleko w tyle.

teraz rzeka jest spokojniejsza, nie musimy manewrowac tak intensywnie jak wczoraj. krajobraz pozostaje taki sam, skaly i gorzysta okolica, chociaz jestesmy dopiero okolo w polowie drogi do zrodel. podobno dopiero w 2004 roku przeprowadzono pierwszy splyw od zrodel do delty Mekongu. swoja droga, to bardzo fajny sposob zwiedzania azji... Mekong mnie wciagnal, ze tak powiem.

dzisiaj przystankow bylo troche wiecej, na niektorych nawet mielismy mozliwosc odbudowania zapasow wypitych juz wczesniej napojow, czy zjedzonych bardzo popularnych i pysznych kanapek z tunczykiem w oleju.
niestety wszystko to oferowaly dzieci, ktore jak wam juz kiedys wczesniej pisalem, powinny byc w szkole, a nie na lodce z turystami. to byla akurat chyba niedziela, ale trudno - lekcje powinny robic.

jeszcze pod koniec rejsu przeplynelismy przez groznie wygladajaca ale nieiwielka burze. odstalismy chwile przy brzegu i pewnie dlatego spoznilismy sie o niecala godzine na granice i musielismy czekac do nastepnego dnia.

ale po deszczu zawsze wychodzi slonce, wiec nie ma co sie stresowac. te slowa kieruje zwlaszcza do mojej Malgosi. tak Kochanie?

Laos byl piekny. poniewaz zaminowany i pelen niewybuchow, w przewazajacej czesci dziki. ludzie uprzejmi, usmiechnieci i radosni. cierpliwie czekaja na wszystko co sie spoznia i przedluza i zarazaja turystow ta cierpliwoscia. nie ma internetu praktycznie nigdzie, a tam, gdzie jest, to czesto pradu nie ma. klimatyzacji tez nie ma, jest goraco. trudno. nawet nie trzeba zaciskac zebow, jest poprostu pieknie i brak tych malych wygod, do ktorych czlowiek zdazyl sie przyzwyczaic, wcale nie przeszkadza.

dwie strony medalu

2010-05-27T06:30:00.001+02:00

na pelen obraz Kambodzy skladaja sie dwa przeciwne okresy w jej histori:

rzady Khmerow

rzady Czerwonych Khmerow.

zaczynajac zwiedzanie kraju od wschodu, sila rzeczy zaczalem od tej ciemniejszej strony historii, od kart, na ktorych zapisali sie Czerwoni Khmerzy.

szalony pomysl Pol Pota aby stworzyc panstwo bedace w zasadzie jednym wielkim kolchozem, kosztowal zycie okolo dwoch milionow ludzi. wiekszosc zginela podczas masowych przesiedlen, kiedy Phnom Penh w ciagu zaledwie kilku dni pozostalo zupelnie puste oraz ze wzgledu na niewydolnosc rolnictwa po wprowadzeniu "cudownych" reform. rownoczesnie ogromna ilosc osob zostala uwieziona, torturowana i skazana na smierc, pod tak blahymi pretekstami jak znajomosc jezykow obcych, czy noszenie okularow.

historie tych tragicznych lat przesledzilem w muzeum Tuol Sleng, urzadzonym w owczesnym wiezieniu S-21, ktore z kolei znajdowalo sie w przeksztalconej specjalnie w tym celu szkoly. z sal poznikaly lawki i krzesla, wstawiono metalowe lozka, do ktorych przykuci "zdrajcy" zwijali sie z bolu, gdy przez lozko przechodzil prad z podlaczonego akumulatora...

ci, ktorym udalo sie przezyc te tortury, byli wywozeni pod miasto do Choeung Ek, gdzie motykami byli mordowani. dlaczego motykami? zeby zaoszczedzic cenne kule karabinowe. w latach 1980-tych, kiedy sytuacja polityczna w miare sie ustabilizowala, a Czerwoni Khmerzy zostali odsunieci od wladzy, w Choeung Ek odkryto masowe groby z cialami okolo 20 000 osob. do dzis nie udalo sie wszystkich zidentyfikowac, a po intensywnych deszczach, ziemia odslania kolejne fragmenty ludzkich kosci.

najgorsze w tym wszystkim jest jednak to, ze Pol Pot zyl dlugo i szczesliwie w Tajlandii, a Czerwoni Khmerzy reprezentowali Kambodze na forum ONZ az do poczatku lat 1990-tych...

dla polepszenia nastroju mozna odwiedzic palac krolewski, w ktorym mieszka obecnie urzedujacy krol - dlatego wiele czesci ogromnego kompleksu jest zamknieta dla zwiedzajacych.

najladniejsze elementy palacu - zdobienia dachow, w typowym khmerskim stylu, mozna ogladac nawet bez wchodzenia na teren.

ale innych pieknych zdobien nie zobaczymy juz przez wysoki mur odgradzajacy wszystko od reszty miasta.

kontynuujac zwiedzanie zabytkow z okresu Khmerow, pojechalem do dawnej stolicy Kambodzy - Angkor.

Angkor jest duma narodu, to prawdziwy skarb, jeden z 7 cudow swiata i oczywiscie wpisany na liste UNESCO.

szczegoly przeczytacie sobie oczywiscie na wikipedii, czy innej encyklopedii, a ja pokaze wam glownie zdjecia,

w tym nowa-nowosc, czyli zdjecia panoramiczne, ktore zlepiam z kilku/ kilkunastu pojedynczych.

ok, nie moge sie powstrzymac, zeby nie napisac jednej rzeczy, ktora nie jest moim prywatnym odczuciem, tylko faktem encyklopedycznym: w czasach, kiedy Londyn (Ladek Zdroj) byl malym miastem z 50 000 mieszkancow, w Angkor mieszkalo juz okolo miliona! co pozostalo to stolicy imperium khmerow, to swiatynie rozrzucone na ogromnej powierzchni - Angkor Wat. wg owczesnych wierzen, tylko bogowie mogli "mieszkac" w kamiennych budowlach, dlatego drewniane domy ludzi nie przetrwaly kolejnych wiekow i dzungli pochlaniajacej systematycznie coraz wieksze obszary dawnej metropolii.

a moje odczucia prywatne? wow! wooow! jest naprawde pieknie. czasem, jak uda sie wstrzelic w odpowiednia pore, mozna zobaczyc jakies bardziej odlegle swiatynie zarosniete ogromnymi drzewami, skryte w gestwinie zieleni, bardzo tajemnicze...

jak mozecie sie spodziewac, turystow sa tu nawet nie miliony, a miliardy chyba. zwlaszcza w miejscach, ktore sa bardziej "slawne" od innych - np miejsc, ktore pojawialy sie w National Geographic albo innych kolorowych pismach/ programach. bywaja momenty, ze trafi sie seria wycieczek chinskich i wtedy kazdy po kolei, a potem razem musi miec zdjecie w tym samym miejscu. jak wiadomo Chiny to (chyba ciagle) najliczniejszy narod swiata, wiec mozecie sobie wyobrazic, ze zanim jedna wycieczka skonczy sesje, to w kolejce ustawia sie juz druga i trzecia...

w hotelu poznalem Erdinca, z ktorym razem pilismy piwo Angkor i zwiedzalismy ruiny przez trzy dni.

przez te wszystkie dni mielismy wspanialego kierowce naszego tuk-tuka, pana Yes-No (zwroccie uwage na klasyczny azjatycki meski manicure - zwlaszcza na najmniejszym palcu).

tak ochrzcili go jego koledzy z recepcji hotelowej, bo Mr Yes-No wlasnie tylko te dwa slowa umial powiedziec po angielsku. ale mial jeszcze fantastyczna formulke wyuczona i za kazdym razem jak dojezdzalismy do swiatyni, powtarzal nam: "ok, here [nazwa swiatyni]. you, you go around and see and come back and I wait here. yes. ok?"...

najpiekniej caly kompleks Angkor Wat wyglada zaraz po wschodzie slonca - kolo godziny 6. oczywiscie wtedy tez jest najwiecej turystow, bo wielu zaczyna od ogladania wschodu. ale o 7 ida na sniadanie i swiatynie pustoszeja. poranne mgly sie podnosza i jest przepieknie...

po Angkor Wat pojechalem uczyc sie jak gotowac to pyszne "lok-lak", ktore czesto jadlem w ciagu ostatnich dni.

jest to narodowa potrawa w Kambodzy - wolowina w slodkim sosie z cebula i pdoawana z ryzem.

nauczylem sie tez przygotowywac rybe w sosie "amnok", ktora jest troche bardziej tajska niz kambodzanska, ale poniewaz oba kraje przez wiele lat byly jednym imperium khmerskim, to wiele elementow ich kultury sie pokrywa.

nauki pobieralem w Battambang. jest to male miasto na poludnie od Angkor. mozna poplynac tam lodka, pojechac autobusem, albo kolejka... bambusowa. tak wlasnie. z infrastruktury kolejowej zbudowanej przez Francuzow pozostaly juz tylko tory krzywe jak nogi przedstawicielek jednego z azjatyckich narodow. nie ma lokomotyw ani wagonow, ktore moglyby sie na tym rozpedzic i pomyslowi ludzie zbudowali sobie bambusowe kolejki. taka kolejka sklada sie z dwoch osi, na ktorych kladzie sie bambusowa platforme, a na niej silnik spalinowy polaczony z osia paskiem klinowym. w ten sposob mieszkancy mniejszych wiosek dojezdzaja do pracy majac po drodze przezycie niczym z rollercoastera. wszedzie tory sa pojedyncze, a kolejki kraza w kazdym kierunku, co wiec jesli sie spotkaja? na szybko szacowana jest waga obu i ta, ktora jest lzejsza/ miejsza jest demontowana i przenoszona na druga strone tej wiekszej...

ale to jeszcze nie koniec Kambodzy. z Battambang pojechalem na polnoc, wzdluz Mekongu az do Laosu. jeszcze zanim przekroczylem granice, zatrzymalem sie w miejscowosci Kratie. tam na wieczornym rejsie po rzece ogladalem, zyjace jedynie tu, delfiny slodkowodne. bylo ich bardzo duzo, niestety przeladowane lodki z turystami i warczacymi silnikami, straszyly je.

ale dalem mojemu kapitanowi dolara napiwku i zostal chwile dluzej, az inne lodki odplynely, a delfiny wrocily blisko nas...

a wy jak uwazacie - sa piekne, czy raczej nie bardzo?

klub anonimowych wodniakow

2010-05-23T14:24:00.003+02:00

dawno, dawno temu (bo teraz juz tak powinienem napisac) wyjechalem z Saigonu nad Mekong. mialem ogladac plywajace targi, wioski, na lodce przekroczyc granice z Kambodza.

zaczalem bladym switem (chociaz na zdjeciu jest troche zarozowiony)

od miejscowosci Can Tho. tam wsiadlem na lodke i przez pol dnia plywalem obserwujac zycie na tej ogromnej rzece, bedacej zarowno blogoslawienstwem jak i przeklenstwem dla ludzi mieszkajacych w poblizu jej koryta.

pierwszym przystankiem byl najwiekszy w okolicy plywajacy targ. duze lodki (hurtownicy) i male lodki (detalisci) klebia sie miedzy 5 i 7 rano w zakolu rzeki.

jest tloczno, gwarno, na pierwszy rzut oka ciezko sie odnalezc w tym wszystkim. ale wcale nie jest tak zle - hurtownicy maja na dlugich bambusowych kijach zawieszony katalog swoich produktow i patrzac w niebo latwo znalezc to, czego potrzebujemy.

ogladalem tez fabryke makaronu ryzowego. tu najbardziej zachwycajace jest to, jak wykorzystuja zarowno surowce, jak i odpady. nasiona ryzu wyluskuje sie z lupinek i gotuje aby otrzymac mase wylewana pozniej na gorace patelnie. patelnie robia sie gorace, gdy plonie pod nimi ogien rozpalony na lupinach ziaren ryzu. a najlepiej to wszystko wyglada wczesnym rankiem, kiedy slonce wpada do "hali produkcyjnej" i oswietla unoszaca sie wszedzie pare.

Mekong to nie tylko jedna szeroka rzeka. odchodza od niej i biegna rownolegle niezliczone kanaly.

po wszystkich plywaja male i troche wieksze lodki, z towarami, ludzmi, albo jednym i drugim.

sa tez i mniejsze bazary, glownie z owocami, choc i mieso tez sie zdarza - jednak w trosce o wasze zdrowie, zdjec nie bede umieszczal.

a w przypadku, gdy skonczy sie benzyna, bez wiekszego problemu mozna znalezc "stacje benzynowa", gdzie w butelce po wodzie mineralnej kupimy litr albo dwa cieczy, ktorej napewno daleko do V-Power, ale przynajmniej uda sie wrocic na brzeg.

tak jak planowalem, lodka dostalem sie tez z miasteczka Chau Doc w Wietnamie, do Phnom Penh w Kambodzy. kiedy kupujac bilet pytalem, ile czasu zajmie doplyniecie do stolicy Kambodzy, w odpowiedzi slyszalem: 6 godzin - od 7 do 18...

tansza i podobno bardziej bezpieczna lodka plynie wolniej. ja wlasnie na takiej bylem. kadlub szerokosci 1m i dlugosci 10m miesci dowolna ilosc podrozujacych i ich bagazy. model, ktorym ja plynalem, mial w miare stala liczbe miejsc siedzacych na krzeslach wyniesionych z jakiejs swietlicy w jednej z pobliskich wiosek. po trzech godzinach spedzonych na wodzie, spedzilem kolejne trzy na wietnamskiej odprawie paszportowej. nie, nie - nie wypytywali mnie tak szczegolowo jak... juz prawie rok temu w Nowym Jorku. chcieli chyba jeszcze zedrzec ze mnie troche dongow (waluta wietnamska), bo czekalem w restauracji z cenami 3-krotnie wyzszymi niz w miescie, z ktorego rano wyplywalem. w koncu dalem za wygrana i za cwierc dolara kupilem pare bananow. chyba o to chodzilo, bo za chwile odplynelismy...

obudzilismy jeszcze kimajacych celnikow po kambodzanskiej stronie granicy i spedzilismy kolejne trzy godziny na wodzie. to juz razem szesc. i rzeczywiscie, pani w kasie biletowej miala racje - jak odliczy sie 3 godziny spedzone na kontroli paszportowej i jeszcze ponad dwie w minibusie jadacym z przystani do Phnom Penh, to wychodzi razem 6 godzin rejsu netto.

na niewielkiej lodce plynelo ze mna jeszcze 7 osob. warunki nie byly zle, owszem bylo goraco, ale nie bylismy jakos szczegolnie stloczeni, a zaslonki na burtach pozwalaly zatrzymac piekace slonce.

byc moze przez to, ze bylo nam tak "dobrze", przez cale 11 godzin spedzone razem, nikt sie do nikogo nie odezwal. dwie pary byly zajete soba, trzech kolegow kimalo przez wiekszosc czasu, ale o jakiejs integracji nie bylo mowy. jak wspominam wyjazd do Australii, czy Chin i Korei, to o znajomosci wsrod podroznikow bylo bez porownania latwiej. zwlaszcza dziwilo mnie, ze Amerykanie, ktorzy zawsze jako pierwsi zaczynaja rozmowe i zagaduja do kazdego, teraz byli zupelnie nieobecni. ale moze poprostu mi sie wydawalo. moze to ten upal i dlugie godziny spedzone w podrozy? byc moze, chociaz ciagle szukam wytlumaczenia dla identycznego zachowania ludzi na kolejnej lodce, na ktorej spedzilem juz "tylko" 7 godzin. byc moze to bylo za krotko na nawiazanie znajomosci, zwlaszcza dla tego chlopaka, ktory przez caly rejs siedzial z zatyczkami w uszach...

to zeby zakonczyc pozytywnym akcentem, na koniec jeszcze amatorsko-niskobudzetowy film z Can Tho (z piekna muzyka niestety fatalnie zmiskowana).

dziekuje.

piekna plaza i niezly Saigon

2010-05-05T10:00:00.000+02:00

kiedy w Nha Trang z Axelem i Monika wypozyczylismy skutery, mielismy spore problemy ze znalezieniem tego, co chcielismy. najpierw samych basenow z woda morska nie bylo, potem sie znalazy ale puste - bez osob pracujacych przy nich.

po porannym niepowodzeniu postanowilismy sie troche zrelaksowac na plazy, ktora podobno miala byc gdzies niedaleko.

rzeczywiscie byla i trafilismy tam wyjatkowo bez problemu. zostawilismy skutery na parkingu, ktory kosztowal $0,01 i skierowalismy sie tam, skad dochodzil szum morza.

za wydmami zupelnie jak w pieknej ojczyznie, rosl rzad palm kokosowych. dalej byla juz tylko plaza ze snieznobialym i bardzo drobnym piaskiem.

najlepsze bylo to, ze bylismy tu jedynymi turystami (a przynajmniej jedynymi Europejczykami). bylo wyjatkowo cicho i spokojnie, nikt nie chcial nas wsadzic na skuter i koniecznie gdzies zawiezc, nikt nie chcial nam sprzedawac na sile pamiatek. ten spokoj udzielil sie moim towarzyszom podrozy i, kiedy ja kapalem sie w goracym morzu, oni zasneli...

tu bylo zdecydowanie ladniej i spokojniej niz w Nha Trang. tam dluga, zdaje sie 5-kilometrowa plaza byla odgrodzona od miasta glowna droga - ruchliwa i glosna 2-pasmowka. piasek byl gruby, ciemnozolty, chociaz jak na azjatyckie warunki bardzo czysty (wszstkie smieci plywaly w morzu).

tuz przed wyjazdem z Nha Trang polezalem chwile na tej plazy.

potem wsiadlem w pociag i po zaledwie 11 godzinach, bylem "juz" w Saigonie...

Saigon. nazwa znana glownie z amerykanskich filmow, ale poza nimi jakos rzadko uzywana, prawda? zgadza sie. miasto, ktore od wiekow nazywalo sie Saigon, po wojnie wietnamskiej zostalo przemianowane na Miasto Ho Chi Minha. komunisci z polnocy byli tak wspanialomyslni, ze dawna stolice poludnia nazwali imieniem najwiekszego bohatera, najwspanialszego wujka Ho. podziekowaniom napewno nie bylo konca...

jednak wbrew popularnemu w PL powiedzeniu, Saigon trzyma sie calkiem niezle. jest duzo czystszy niz stolica - Hanoi. tamto miasto jest cale zakurzone i kiedy tylko deszcz spadnie, kurz zmienia sie w bloto oblepiajace wszystkie skutery i eleganckie mokasyny Wietnamczykow, wraz z ich bialymi skarpetkami. styl a'la wczesny Michael Jackson...

saigon jest najblizszy Zachodowi ze wszystkich wietnamskich miast. mimo, ze tez nie ma niewybielajacych kremow do opalania, to zdecydowanie latwiej jest kupic dezodorant.

oba te artykuly beda mi bardzo potrzebne na lodkach, ktorymi bede plywal po delcie Mekongu...

wszystkie skarby Wietnamu

2010-05-01T08:37:00.002+02:00

opisane w jednym poscie...

jak juz wiecie, zatoke Halong musialem sobie odpuscic ze wzgledu na pogode, ktora w zaden sposob nie wynagrodzilaby sil straconych na przedarcie sie przez zastepy naciagaczy, naganiaczy i innych krzykaczy.

pojechalem za to do...

Tam Coc

czyli parku narodowego, o ktorym mowi sie, ze jest Halong wsrod pol ryzowych. z Hanoi jechalem kilka godzin pociagiem, w wagonie pamietajacym jeszcze wujka Ho i z mocno kontrastujacymi ekranami LCD podwieszonymi pod sufitem (w ktorych przez cala droge mozna bylo ogladac wietnamskie Fasolki). na miejscu okazalo sie, ze podobienstwo do Halong polega rowniez na pogodzie. przeszedlem cale miasteczko Ninh Binh w poszukiwaniu taniego i dobrego noclegu. wrocilem w zasadzie do punktu wyjscia, czyli w okolice dworca, z nogami ubloconymi po kostki i wybralem najtanszy hotel z nieswieza posciela pachnaca/ smierdzaca typowa azjatycka wilgocia...

przeczekalem kolejny dzien i dwa dni pozniej wynajalem skuter zeby pojechac do oddalonego o kilkanascie km parku. czekanie oplacilo sie, bo zdazylem na krotki moment bez deszczu. to tez byla dobra aura na nauke jazdy na skuterze, bo robilem to po raz pierwszy w zyciu.

kraje azjatyckie wydaja mi sie paradoksalnie lepsze do zdobywania takich szlifow, niz Europa. tutaj ludzie jezdza duzo wolniej (w Wietnamie to juz skrajnie wolno) i ustepuja sobie bardziej niz my, zwlaszcza polscy zakapiorzy. pisze tego posta bedac juz 60 dni w Azji i jeszcze nie widzialem ZADNEGO wypadku.

dojechalem do parku, wytargowalem oplate parkingowa taka sama jak dla Wietnamczykow i wszedlem na lodke, za ktora oplaty byly niestety inne dla turystow i tego juz przeskoczyc nie moglem.

przeplynalem sie lodka przez dwie godziny, w ciagu ostatniej godziny pani kapitan usilowala mi sprzedac wszystko poczawszy od coca-coli, a na koronkowych obrusach skonczywszy i bardzo sie obrazila, ze nic nie kupilem.

bylem zajety podziwianiem widokow...

chcialem wrocic do Ninh Binh inna droga, przez dawna stolice Wietnamu - Hoa Lu. jechalem polnymi drogami z jedynie orientacyjna mapka, kiedy mzawka zaczynala sie coraz bardziej nasilac. tuz przy wejsciu do starych zabudowan w Hoa Lu (jak mi sie wydawalo) lalo juz porzadnie i musialem tam chwile przeczekac. czekalem godzine, dwie... w koncu kupilem plastikowy kubraczek, ktory zarzucilem na kurtke przeciwdeszczowa i wrocilem po skuter. tam jeszcze poczekalem pol godziny, ale poniewaz nie zanosilo sie na poprawe, zawiazalem dwie torebki foliowe na butach i odjechalem z tej swiatyni..

no wlasnie, bo byla to swiatynia, a nie Hoa Lu. do miasteczka musialem jeszcze jechac calkiem dlugo w rzesiscie padajacym deszczu. kiedy dojechalem na miejsce, wygladalem mniej wiecej tak:

dzieki temu, ze szczelnie zapakowalem sie w folie, mialem tylko troche mokre rekawy od kurtki.

Hue

oddalone o 300km i 12 godzin jazdy od Ninh Binh, to przede wszystkim ogromna forteca. przede wszystkim, bo oprocz tego jest jeszcze strefa zdemilitaryzowana pomiedzy dawnymi Wietnamami - polnocnym i poludniowym. nie robi takiego wrazenia, jak ta na Plw Koreanskim, pewnie dlatego, ze kraje juz dawno sie zjednoczyly. i to tak, jak by tego sobie zyczyl Kim Ir Sen w KRLD... w kazdym razie pojechalem to zobaczyc. poniewaz bylo calkiem daleko od miasta, zapisalem sie na wycieczke, ktora prawie cala przespalem po wczesniejszej nieprzespanej nocy w autokarze.

z ciekawszych rzeczy, ktorych nie przespalem byl system tuneli Vinh Moc, po ktorych chodzilismy przez pol godziny i wyszlismy spoceni i ledwo mogacy zlapac oddech.

ale wracajac do Hue.

naprawde ogromna cytadela, ktora byla niegdys siedziba rodu cesarskiego, przypomina bardzo Zakazane Miasto w Pekinie. wydaje mi sie jednak sporo wieksza.

dzis niestety jest w wiekszosci zarosnieta trawa i chwastami. chociaz widac troche prac restauracyjnych - podobno rozpoczely sie 12 lat temu, a do dzisiaj chyba tylko jeden budynek udalo im sie odnowic...

calosc jest ogromna, szybkie przejscie najciekawszych miejsc zajelo mi 4 godziny. podobalo mi sie. chyba jedno z ladniejszych miejsc w Wietnamie.

Hoi An

nazwa mylaco podobna do Hanoi, chociaz miasta maja niewiele wspolnego ze soba. Hoi An slynie glownie z tego, ze jest miastem krawcow. na kazdej ulicy jest przynajmniej jeden zaklad krawiecki, gdzie za 50 dolarow uszyja garnitur, czy piekna suknie wieczorowa na miare.

ja od wyjazdu schudlem 6kg, wiec, jesli bym cos sobie teraz uszyl, pewnie bym sie nie zmiescil w to po powrocie...

dlatego skupilem sie na starowce.

waskie uliczki i szerokie domy, ktore maja wejscia z dwoch rownoleglych ulic. tak wyglada najstarsza czesc Hoi An, polozona nad kanalem.

w nocy jest bardzo ladnie podswietlona, pelna turystow i jest tez jedna bardzo dobra cukiernia z pysznym tortem kremowym z owocami...

Nha Trang

bylo ostatnim "skarbem" na trasie. samo miasto moze niekoniecznie, o tym napisze w kolejnym poscie, ale okolice byly ciekawe. chociaz znowu pogoda pokrzyzowala plany. ale po kolei...

w Hoi An w galerii pieknych zdjec spotkalem Axela, stewarda Air France na rocznym urlopie, ogromnego pasjonata fotografii. wlasnie probowal ustalic z wlascicielem galerii wycieczke do wioski rybackiej poza miastem zeby zrobic podobne zdjecia. z Monika, ktora rowniez juz prawie rok podrozuje po swiecie i czesto spotykamy sie na trasie, postanowilismy sie podlaczyc i we trojke tam pojechac. ale pozniej okazalo sie, ze pogoda jest zla i rybacy sieci nie zarzucaja...

w Nha Trang, tez byla galeria, opisana nawet w przewodniku i pojechalismy tam szukac inspiracji. znalezlismy swietne czarno-biale zdjecia z "farm" soli, gdzie z wody morskiej pozyskuje sie sol. spisalismy nazwe miejscowosci, zalatwilismy skutery i nastepnego dnia o 7 rano juz wszyscy we trojke bylismy gotowi do drogi.

nie bylo latwo, bo najpierw jeden skuter sie popsul, a potem w drugim skonczyla sie benzyna zanim dojechalismy do stacji (Wietnamczycy zlewaja kazda nadwyzke benzyny jaka zostanie po klientach i kazdy zawsze na oparach musi w pierwszej kolejnosci dojechac do stacji). potem przez dlugi czas nie moglismy trafic tam, gdzie chcielismy, a jak trafilismy, to nie zastalismy nikogo pracujacego przy basenach pelnych wody...

w miedzyczasie dowiedzielismy sie, ze to wszystko przez pogode. dwa dni wczesniej padaly obfite deszcze i zalaly cala sol, ktora zostala po odparowanej wodzie morskiej. teraz trzeba bylo czekac kolejne dni az ta woda wyparuje...

wieczorem, wracajac do miasteczka, zanim kolejny raz zabraklo benzyny w skuterze - bo, jak sie okazalo, nie dzialal ani wskaznik poziomu benzyny, ani predkosciomierz, zatrzymalismy sie na uprawie lotosu.

tu akurat trwaly zbiory i zrobilismy troche zdjec, a takze dostalismy do sprobowania owoce tych swietych kwiatow. sa bardzo dobre, smakuja jak swieze orzechy laskowe.

potem, kiedy benzyna nam sie skonczyla, zostalismy odholowani (a raczej popchnieci) przez Wietnamczyka do stacji i wrocilismy do Nha Trang na zimne piwo Saigon Export.

no wlasnie, bo dalej to juz byl tylko Saigon...

wsrod (nie) dzikich plemion Naciagaczy Turystow

2010-04-21T09:08:00.000+02:00

w Hanoi w ambasadzie indyjskiej zostawilem paszport, w ktory w ciagu tygodnia mieli wkleic mi wize. moglem siedziec tydzien w miescie, albo pojechac gdzies i wrocic. wybralem ta druga opcje, ktora znowu dawala mi dwa wybory: albo Zatoka Halong, albo gorskie miasteczko Sapa.

w Hanoi bylo mglisto i deszczowo, w Halong podobno tak samo. juz to przerabialem w NZ: ogladanie widokow, kiedy widocznosc nie przekracza 100m, nie ma zbyt wielkiego sensu. wybralem wiec Sapa...

w miasteczku i okolicach mozna chodzic po gorach i odwiedzac wioski, w ktorych zyja gorskie plemiona. roznia sie od Wietnamczykow z Hanoi, zwyczajami, kultura i, co najbardziej widoczne i najbardziej przyciaga turystow - kolorowym tradycyjnym ubiorem.

jak moglem sie spodziewac po rozreklamowaniu tego regionu w kazdym przewodniku i kazdej agencji turystycznej w Hanoi, na miejsce jechal pociag pelen turystow. przez 10 godzin, cala noc, pokonalem dystans... 300km. wynik nawet lepszy niz w PKP!

na miejscu zobaczylem mgle. i przez pierwsze pare godzin nic wiecej.

potem mgla sie podniosla i moim oczom ukazaly sie tlumy turystow atakowane i okrazane przez zwarte szeregi Wietnamczykow, tych kolorowych plemion wlasnie.

wykorzystujac ataki przypuszczane na wieksze grupy turystow, przemykalem po cichu przez miasto i wydostalem na otwarta przestrzen, wolna od wojowniczych plemion, ale za to pelna rownie wojowniczych jezdzcow skuterow. "motobike, motobike? my friend, good price for you!"

z deszczu pod rynne, ale i tak udalo mi sie dojsc do pobliskiej wioski. dzieci, zamiast chodzic do szkoly, sprzedawaly roznego rodzaju pamiatki. wiele osob po drodze, juz w Ameryce Pd, mowilo o tym, ze od dzieci nie wolno nic kupowac. to jakis nowy trend w swiadomym i rozsadnym podrozowaniu: jesli kupuje sie cos od dzieci, a nie od doroslych, to rodzice zamiast wysylac swoje dzieci do szkol, beda wysylac je na ulice zeby handlowaly.

druga sprawa, to za pozowanie do zdjec, nie wolno dawac dzieciom ani pieniedzy ani tym bardziej cukierkow - bo od cukierkow zeby sie psuja, a w takich krajach i tak raczej dzieci zebow nie myja. moga dostawac na przyklad jakies male zabawki, breloczki itp. tylko nie zapalniczki!

najlepszym wyjsciem bylo przejsc sie przez pola, z daleka od naciagaczy. i dzieci, z ktorymi do konca nie wiadomo jak postepowac. jednak wsrod pol tez sie dzieci czasem trafialy! prowadzily bydlo spowrotem do zagrod, najczesciej jezdzac na ich grzbietach.

przez caly dzien mgla unosila sie i opadala...

wieczorem slonce przebilo sie w koncu na chwile i oswietlilo doliny delikatnym rozowym swiatlem.

przez "zaminowany" most wrocilem do hostelu i nastepnego dnia wynajalem skuter z kierowca, zeby zwiedzic dalsze wioski.

skuter jak juz wam wczesniej pisalem, jest najpopularniejsza forma transportu w Azji. skutery mozna wynajmowac same, albo z kierowcami. w wiekszosci przypadkow skuter z kierowca jest o polowe tanszy od samego skutera, do ktorego i tak trzeba doliczyc benzyne w cenie ok dolara za litr.

teraz za trzy dolary jezdzilem pol dnia po okolicy i zawsze, gdy widzialem cos godnego dokladniejszego spojrzenia, albo zrobienia zdjecia, prosilem o "photo-stop".

najlatwiej jednak bylo ogladac parade kolorowych strojow na bazarze w Sapa. zjezdzali tam mieszkancy calej prowincji z produktami swoich pol, albo tym, co wyhaftowali wieczorem.

najwiecej bylo osob z plemienia Czarnych Hmongow (to kolorowe czy czarne plemie?!)

i troche tez z plemienia Czerwonych Reza.

ale byli tez zupelnie normalnie ubrani ludzie, jak na przyklad ten obwozny sprzedawca wieszakow na ubrania...

gorace pozdrowienia od wujka Ho!

2010-04-15T17:52:00.002+02:00

stolica Wietnamu, zupelnie nie wyglada jak stolica 85-milionowego panstwa. oczywiscie glosna, pelna skuterow i samochodow trabiacych na kazdym skrzyzowaniu - poniewaz nie ma swiatel, tak sie okresla pierwszenstwo przejazdu. krotki spacer glownymi ulicami konczy sie bolem glowy lub conajmniej dzwieczeniem w uszach...

ale z drugiej strony, to wszystko dzieje sie na ulicach, a raczej waskich alejach, gesto zarosnietych drzewami, zaslaniajacymi niebo i stare, troche zaniedbane budynki. mogloby sie wydawac, ze bedzie cicho i spokojnie...

ulice zdaja sie byc ciagle w trakcie budowy i po nieustajacej mzawce (ze zmienna intensywnoscia jedynie) jezdnie sa pokryte warstwa blota, ktore szybko przenosi sie na blyszczace mokasyny Wietnamczykow, skutery Vespa z siedzeniami a'la Louis Vuitton, czy ledwo dyszace ciezarowki IFA.

nie wiem tylko jakim cudem to bloto nie przenosi sie do "restauracji" otwierajacych sie popoludniami na chodnikach miasta.

nie ma tu co szukac restauracji w budynkach, wszystko odbywa sie na chodniku, po uprzednim uprzatnieciu zaparkowanych tam skuterow (bo tylko takie dwie funkcje pelnia chodniki w tym kraju).

na plastikowych taboretach, idealnych do wzrostu dzieci z Zachodu, albo doroslych z Azji, zasiadam do pho - czyli zupy z makaronem, liscmi miety, jakims miesem i co tam jeszcze kucharz uwaza za stosowne. najczestszymi dodatkami sa mielone orzechy albo prazona cebulka, ale czasem skladniki to tylko makaron, mieso i jakas szpinakowo-kapustowa zielenina. nie majac wyboru zjadam to ze smakiem przy okazji obijajac kolana broda.

place czasem kucharzowi, ktory ta sama reka przyjmuje pieniadze i wrzuca makaron do zupy, czasem osobie, ktora po mnie sprzata pluczac paleczki i miske w trzech naczyniach po kolei.

w Wietnamie, niegdys czesci francuskich Indochin, widac wyraznie wplywy europejskiego kolonizatora. dzien zaczynam od cieplej bagietki z fromage, smietankowym serem topionym. popijam supermocna kawa, ktora w Wietnamie zaczeto uprawiac wlasnie pod rzadami Francuzow.

dalsze wplywy widac w budynkach, ktore ostaly sie zarowno wojnie amerykanskiej, jak i rozkwitowi sztuki socjalizmu. najpiekniejszym przykladem jaki udalo mi sie znalezc w szarym i deszczowym miescie jest dawny palac gubernatora Indochin, w ktorym pozniej urzedowal Ho Chi Minh.

wujek Ho, ktorego biografia jest niesamowicie barwna i godna polecenia (chociazby krotki art. na polskiej wikipedii), jak wielu przywodcow jego pokroju, byl przez wielu uwielbiany, a wielu bylo zmuszonych do jego uwielbienia.

narod wietnamski ponad podzialami zdecydowal, ze jedynym slusznym miejscem spoczynku dla wcale nie tragicznie zmarlego wujka Ho, bedzie oddzielne mauzoleum, z dala od poprzednich wladcow. dzis to miejsce jest jednym z najchetniej odwiedzanych przez turystow.

kolejki, wcale nie tak dlugie, ustawiaja sie rano zeby przed 11 zdazyc oddac hold przywodcy. tradycyjnie, tak samo jak u Mao Zedonga i Kim Ir Sena, wchodze do wielkiej i ciemnej komnaty, w ktorej tylko trzy male punktowe lampki swieca na twarz i dlonie zabalsamowanych zwlok. nie mogac sie zatrzymywac obchodze w powadze i skupieniu cialo znajdujace sie w szklanej gablocie - zaczynam od lewej strony, przechodze ponizej stop i kieruje sie do wyjscia po prawej stronie. w przeciwienstwie do mauzoleum na placu Tiananmen, nie dostalem kwiatow, ktore mialbym polozyc przed popiersiem, w przeciwienstwie do mauzoleum w Phenianie, nie musialem klaniac sie z kazdej strony, krawat tez nie byl wymagany podczas wizyty. jedynie zwracano mi uwage jesli chowalem reke do kieszeni...

tak wiec z kolekcji wiecznie zywych ojcow narodow socjalistycznych, zostal mi tylko Lenin do obejrzenia. chyba, ze jeszcze ktos przybedzie..?

tragedia...

2010-04-10T15:34:00.000+02:00

kawal drogi od domu, w wietnamskich gorach porazila mnie wiadomosc o katastrofie rzadowego samolotu. nie moglem uwierzyc. szok. koszmar.

tragedia...

...

jedziesz Robert, jeeedziesz!!!

2010-04-06T16:45:00.000+02:00

jesli nie najwieksza, to napewno 2-ga najwieksza atrakcja mojego pobytu w Malezji bylo Grand Prix Malezji w Formule 1.

juz wczesniej myslalem, ze byc moze moja trasa bedzie w ktoryms punkcie zbiezna z programem wyscigow w 2010r. tak sie stalo wlasnie w Kuala Lumpur. od razu pierwszego dnia po przylocie z Indonezji, zobaczylem w miescie plakaty reklamujace to wielkie wydarzenie, co by nie mowic, sportowe. mialo sie odbyc w dniach 2-4 kwietnia. zgodnie z najnowszym planem podrozy, mialem w tych dniach byc juz w Wietnamie, ale... mialem, a nie musialem.

przelozylem wiec wyjazd o 4 dni i przez internet kupilem bilet sprawdzajac wczesniej jaki dokladnie bede mial widok z mojego krzeselka, ile zakretow bedzie widac, jakie proste itp. wydawalo mi sie, ze dokonalem optymalnego wyboru majac na pierwszym planie prosta, a w tle dwie proste i trzy zakrety. a do tego dach nad glowa, bo jednak tu zdarza sie, ze pada. codziennie tak sie zdarza.

nie bede wam relacjonowal wyscigu minuta po minucie, bo juz dawno to sami przezywaliscie przed telewizorami, a jesli nie, to przynajmniej w wiadomosciach albo od sasiadow dowiedzieliscie sie komu jak poszlo. zreszta ja sam nie bylem w stanie tak dobrze kontrolwac calosci wyscigu, bo widoku z mojego krzeselka nie zaslanialy zadne telebimy i nie widzialem, kto zajmuje jaka pozycje. natomiast przyspieszajace do maximum bolidy skutecznie zagluszaly resztki komemntatora starajacego sie dotrzec do mnie poprzez szczelnie wscisniete zatyczki do uszu (koniecznosc na wyscigach!).

w hostelu byli praktycznie tylko fani F1, a jesli ktos przyjechal do KL przypadkowo w czasie wyscigow, to chcac-nie-chac fanem zostawal. ja poznalem Jana, sasiada zza Odry i zagorzalego fana wyscigow. od razu pierwszego dnia, 2/04 pojechalismy ogladac treningi. zdarzylismy tylko na ostatni, bo niestety dojazd z centrum KL do toru oddalonego o 70km zajmowal nam prawie 3 godziny. w piatek jednak wstep byl darmowy i moglismy zwiedzic caly tor i zobaczyc wyscigi z tych miejsc, z ktorych nie bedziemy mogli w sobote i niedziele. a ja przekonalem sie na wlasnej skorze (raczej na wlasnych bebenkach), ze w nastepne dni bede musial brac ze soba zatyczki do uszu.

w sobote po ostatnich treningach, ktore odbyly sie w piekacym sloncu i temperaturze 34 stopni, przyszedl czas na kwalifikacje. niecala minute przed startem zaczal padac deszcz, wiec treningi z poprzednich dwoch dni na nic sie zdaly - wszystkie odbyly sie na suchym torze. na zdjeciu ponizej widzicie Kubice upewniajacego sie, czy rzeczywiscie pada...

nad torem Sepang International Circuit zbieraly sie coraz ciemniejsze chmury,

wyscig w koncu zawieszono po tym jak tor zmienil sie w rzeke.

chwile jeszcze burza krazyla wokol nas,

ale po kwadransie przestalo juz tak mocno padac i wyscig wznowiono na ostatnie 7 minut. Robert bedzie startowal z 3ciej linii.

po lacznie 6 godzinach spedzonych w pociagach i autobusach, a takze kilku godzinach w hostelu, w niedziele pojawilem sie znowu na torze. dzis od poludnia mialy byc rozdawane autografy, a po poludniu wyscig - prawdopodobnie znowu w deszczu. poniewaz jak zwykle z Janem mielismy po drodze jeszcze sporo rzeczy do zalatwienia - miedzy innymi wywolanie zdjec z wczoraj zeby zebrac autografy, przyjechalismy doslownie i w przenosni za piec dwunasta.

kolejka do stolow, przy ktorych mieli pojawic sie kierowcy konczyla sie chyba za horyzontem, wiec tego konca nawet nie probowalismy znalezc. ruszylismy sciskani i pchani przez tlum i mniej wiecej w polowie drogi dowiedzielismy sie, ze co 20min kierowcy beda sie zmieniac i beda dawac tylko po jednym autografie na osobe. szkoda. bedziemy miec szczescie jesli trafimy na tych, na ktorych chcemy, a polowe odbitek mozna oddac ludziom w tlumie.

tuz przed stolami bylem jeszcze przed Kubica. tak jak dziesiatki innych, czekajacych na swoich idoli, wsrod Chinczykow zdzierajacych gardlo krzyczeniem "Kubica, Kuubicaaa!" przepuszczalem tloczacych sie za mna. ruszylem do ataku kiedy Robert siedzial juz z dlugopisem w reku. podpisal mi sie na zdjeciu z wczorajszych kwalifikacji, jak jedzie wyrzucajac chmure wody spod bolidu. podobnie Mark Webber zostawil mi swoj autograf na zdjeciu swojego bolidu, zrobionym w piatek.

przez kolejne pare godzin w oczekiwaniu na rozpoczecie wyscigu siedzielismy na trawie z Janem i Alexandra - jeszcze wieksza fanka F1 z Wegier, popijajac malezyjskie piwo Tiger i wznoszac dyplomatyczny toast "let the best win".

wyscig trwal dwie godziny, podczas ktorych nie spadla kropla deszcu.

za to pare bolidow wypadlo z trasy, oprocz Schumachera tez Vitaly Petrov z zespolu Roberta. stalo sie to akurat naprzeciwko mojej trybuny.

potem wracal do pita jako pasazer skutera.

na ceremonie wreczenia nagrod nie udalo mi sie juz dobiec (na przeciwna trybune). na jednym z 200 zdjec zrobionych w tzw. trybie paparazzi nad glowami tlumu, widac podium i trzech pierwszych kierowcow (Vettel, Webber, Rosberg). w odpowiedzi na aplauz Vettel jeszcze wrocil na bis i dzieki temu zrobilem lepsze zdjecie.

wyscig sie skonczyl, emocje opadly, a korki i tlumy wokol toru zaczely...

Malezja

2010-04-01T17:07:00.000+02:00

herbata? tak, garsc poprosze

uciekajac przed upalem panujacym w calym regionie, schronilem sie na kilka dni na wyzynach na polnoc od Kuala Lumpur. niby jest to tylko 1000m nad poziomem moza, ale temperatura jest w dzien nizsza o cale 10 stopni - jest wiec tylko kolo 25. w hostelu, a raczej hangarze, w ktorym mieszkalem, pierwsze moje pytanie bylo dlaczego nie ma klimatyzacji, ani chociaz wiatraka? oszczednie do tej pory bralem zawsze pokoje bez klimatyzacji, ale wiatrak ratowal zycie - zarowno przed upalem jak i przed komarami, ktore trzymaja sie z daleka od tak wentylowanych pomieszczen. w recepcji z usmiechem odpowiedzieli, ze w nocy nie jest na tyle goraco, zeby klimatyzacja czy chociaz wiatrak byly potrzebne. rzeczywiscie, piszac wieczorem poprzedni wpis na blogu, siedzialem w bluzie z kaputrem...

najwieksza atrakcja i dla mnie w zasadzie powod, dla ktorego tu przyjechalem, byly uprawy herbaty. nie raz widzialem te piekne ujecia w reklamach w telewizji, teraz chcialem to zobaczyc na wlasne oczy. no i oczywiscie uciec na chwile od upalow.

w okolicy miasteczka Tanah Rata, gdzie sie zatrzymalem, wiekszosc dolin jest calkowicie obsadzonych krzewami herbacianymi. tu jest dla nich odpowiedni klimat, tu rosna dobrze i liscie sa wystarczajaco aromatyczne, zeby nadawaly sie do picia. i co najwazniejsze, na tyle smaczne, ze mozna na tym zarobic zbierajac, suszac, pakujac w torebki i sprzedajac.

plantacje sa otwarte, mozna je bez problemu zwiedzac, przechadzac sie miedzy rzedami rowno wystrzyzonych zywoplotow herbacianych. nie mozna jedynie zrywac lisci. od zrywania sa specjalnie wyekwipowani pracownicy -

maja stylowe kosze na plecak i bardzo zmyslne sekatory z pojemnikami zamontowanymi u spodu, gdzie zbiera sie to, co zetna. potem jednym wprawnym ruchem przerzucaja zawartosc tych pojemnikow nad glowa do kosza, ktory niosa na plecach.

przyznacie, ze wyglada to wspaniale.

w poszukiwaniu najpiekniejszego miasta na swiecie

juz prawie cztery lata minely od mojej wizyty w Makau. wtedy, juz chyba troche zmeczony Chinami upajalem sie czyms nowym - dawna portugalska posiadloscia z piekna kolonialna architektura, poprzetykana gdzieniegdzie chinskimi swiatyniami i... powstajacymi kompleksami kasyn. "azjatyckie Las Vegas", gdzie Kim Dzong Il uwielbia wydawac pieniadze otrzymane od organizacji humanitarynych, zauroczylo mnie chyba nawet bardziej niz jego. od razu stwierdzilem, ze jest to najpiekniejsze miasto na swiecie. teraz, za kazdym razem jak przeczytam w przewodniku, ze jakies miasto ma piekna architekture kolonialna, sliczne waskie uliczki, ogromne place, wpisane jest na liste UNESCO i jeszcze wiele innych dobrych rzeczy, od razu kupuje bilet i tam jade.

w przewodniku po Malezji czytalem o dwoch takich miasteczkach: Georgetown i Melaka.

Georgetown bylo stosunkowo niedaleko od plantacji herbaty i postanowilem zatrzymac sie tam na pare dni przed wyjazdem do Melaki. poniewaz historia polwyspu malajskiego jest bardzo burzliwa i przynajmniej jego czesc okupowaly chyba wszystkie narody europy, to spodziewalem sie do zobaczenia samego dobrego. owszem bylo ladnie (i goraco znowu), ale chyba Makau za wysoko ustawilo poprzeczke. Georgetown widac nie ma tyle pieniedzy do zainwestowania w remont i utrzymanie zabytkow, odkrycie starych uliczek z piekna kostka. wiekszosc kamienic jest szczelnie zaslonieta neonami i reklamami, a ulice pokrywa czarny asfalt, kotry nie topi sie nawet w takim upale...

Melaka miala byc juz perelka wsrod zabytkowych miejsc Malezji, wpisana na liste UNESCO stosunkowo niedawno, bo 2 lata temu. przyjechalem tam poznym wieczorem, po 600km podrozy trwajacej 11 godzin... pierwsze wrazenie bylo troche niesmaczne, bo wszystkie budynki podswietlone sa noca na kolor... czerwony.

pamiatki po sobie w Melace zostawili glownie portugalczycy i holendrzy. ci pierwsi przyjechali jako pierwsi i z ich fortu i kosciola zostalo niewiele wiecej niz z Palacu Saskiego w Warszawie

natomiast holenderski drewniany ratusz ciagle trzyma sie calkiem niezle. nawet mimo podswietlenia prosto z De Wallen...

cala starowka Melaki jest bardzo kompaktowa. sklada sie z jednego ronda, ratusza, informacji turystycznej i wzgorza z ruinami kosciola. oprocz tego miejscami z ziemi wystaja kawalki murow fortu portugalskiego.

cale szczescie, ze tylko to, bo w Kuala Lumpur, z chodnikow wystaja zdradziecko poukrywane sruby!

wszystko razem (lacznie ze srubami)

w Kuala Lumpur, czyli KL poprostu, wszystko jest ze soba zmieszane. wisienka na torcie jest oczywiscie biurowec malezyjskiej firmy z branzy paliwowej - Petronas Towers. do niedawna najwyzszy budynek na swiecie goruje nad miastem i widac go w zasadzie z kazdego punktu w KL.

nieopodal jest tez jedna z najwyzszych na swiecie wiezy, dodatkowo ustawiona na szczycie wzniesienia. ja rowniez widac z kazdego miejsca w miescie, a dodatkowo mozna wjechac na sam jej szczyt (czego nie mozna zrobic w Petronas Towers) i podziwiac stamtad widoki.

architektura z okresu panowania europejczykow, zdobione budynki jak z krainy 1001 i jednej basni, do tego biurowce i galerie handlowe w stylu arabskim. mieszaja sie tu trzy kultury tworzace Malezje: muzulmanie, hindusi i chinczycy. w dzielnicy chinskiej najwieksza chyba atrakcja jest bazar rodem z chin, pelen najbardziej luksusowych marek za cene 100-krotnie nizsza (i to bez targowania, z targowaniem moze byc 1000-krotnie taniej).

Little India jest poprostu pachnaca i pelna superaromatycznego i bardzo pikatnego jedzenia. piekne indyjskie budynki zamykaja z jednej strony glowny plac miasta - Merdeka Square.

i to w zasadzie byloby tyle jesli chodzi o moj krotki pobyt w Malezji. jeszcze jeden weekend i... czekajcie na wpis na poczatku przyszlego tygodnia!

poki co zycze wszystkim czytelnikom i milosnikom wesollych swiat, duzo zdrowia, szczescia, pomyslnosci i najwspanialyszch podrozy!

ppozniak

wspaniala Indonezja

2010-03-25T15:10:00.000+01:00

miasteczko Yogyakarta, dla wiekszosci tutejszych i zaaklimatyzowanych turystow to poprostu Yogya (czyt. dżogdża). przyjemne byly juz pierwsze minuty, kiedy wysiadalem z samolotu z Bali w lejacym deszczu. lotnisko male, z samolotu do terminala trzeba przejsc po plycie lotniska. ku mojemu zaskoczeniu wysiadajac dostalem ogromny parasol, ktory zaslonil mnie calego i caly moj plecak przed zacinajacym deszczem.

bardzo sympatycznych Indonezyjczykow poznalem tez w hotelu i we wspolpracej agencji turystycznej. priorytetem dla mnie w tej czesci Jawy bylo zobaczenie buddyjskiej swiatyni Borobudur. najlepiej ogladac ja bladym switem, jeszcze zanim komunikacja publiczna uruchomi swoje kursy, wiec pozostaje wycieczka. tym razem, cale szczescie, zeby wycieczka doszla do skutku, conajmniej dwie osoby nie musialy sie zapisywac jednoczesnie. chyba tylko dzieki temu pojechalem, oprocz mnie jechaly tylko dwie osoby.

po godzinnej jezdzie za miasto mijajac dymiacy wulkan Merapi, o 6 rano dojechalem do Borobudur. jako jeden z nielicznych turystow zdobywalem kolejne poziomy swiatyni wznoszac sie ponad mgle zalegajaca w dolinach. przepiekny widok...

w miescie Yogya nie moglem ominac oczywiscie lokalnego targu. do kupienia byly przede wszystkim roznego rodzaju ptaki, od golebi przez kanarki az po sowy, oczywiscie klatki dla nich wszystkich, takze pokarm swiezy i suszony. ale byly tez i weze, a nawet takie "pospolite" zwierzatka jak kroliki...

w innej czesci targu byl dzial spozywczy, z wyjatkowo smakowicie wygladajacymi muchami z kawalkami kurczaka.

jednego wieczoru poszedlem ogladac tradycyjny indonezyjski balet ramayana. bardzo kolorowy, ekspresyjny i zupelnie inny od naszej rodzimej sztuki. zapraszam do obejrzenia zdjec.

innego dnia pojechalem do drugiej swiatyni pod miastem. teraz z kolei nie bylo dwoch osob potrzebnych do zorganizowania wycieczki, wiec musialem jakos sam sie tam dostac. jeden z moich nowych indonezyjskow "kolegow" dal sie przekonac zeby mnie tam podwiezc za pol ceny, ktora poczatkowo chcial. znowu o 5 rano wyjechalismy, tym razem na skuterze. dzien wczesniej z wlascicielem hostelu zwiedzalem miasto tez na skuterze, wiec bylem juz przyzwyczajony do jazdy tym srodkiem transportu w sposob azjatycki. wiec mimo, ze zaspany, trzymalem sie mocno i dojechalem bezpiecznie do Prambanan, kolejnego hinduistycznego kompleksu swiatyn zniszczonego mocno podczas trzesienia ziemii w 2006 roku.

ale jeszcze pare slow o skuterach. moze nie jest to najwygodniejszy sposob zwiedzania, zwlaszcza dla pasazera, ale to jest 1000% Azji. tu w kazdym kraju, w kazdym miescie ulicami plyna potoki trabiacych na wszystko skuterow. chodniki sa zastawione skuterami, sa pilnowane przez parkingowych, podobnie jak pod sgh czy centralnym w warszawie. wiele skuterow jest kilkukrotnie starszych ode mnie, wiele trzyma sie tylko dzieki szczelnemu owinieciu tasma klejaca. ale to jest wlasnie Azja. bardzo sie ciesze, ze te dwa dni spedzilem na skuterach, jako jeden wsrod tlumu. chcialoby sie powiedziec szary i przecietny, ale jednak bialy i zwracajacy uwage wszystkich innych uzytkownikow drogi...

Indonezyjczycy sa ponadto niesamowicie sympatyczni i zawsze usmiechnieci. owszem, naciagaja i staraja sie zdzierac z turystow, ale robia to w bardzo mily i sympatyczny sposob. bardzo chetnie pozuja do zdjec, bardzo chetnie zaczepiaja i rozmawiaja z turystami. a rozmowy prowadzic tu jest bardzo latwo, bo praktycznie kazdy mowi po angielsku. troche mnie to zdziwilo, bo w Chinach 4 lata temu praktycznie nikt nie mowil w tym jezyku. albo to swiat poszedl naprzod, albo Chinczycy dumnie wymagaja od turystow i biznesmenow nauki chinskiego.

krotko mowiac polecam wam wszystkim goraco wizyte w Indonezji. niesamowicie mili ludzie, ciekawe zabytki, kolorowe swieta, goraco i poprostu wspaniale!

dwa slowa o Bali

2010-03-20T12:07:00.001+01:00

1. to nie jest kraj dla samotnych ludzi

dla samotnych podroznikow zwlaszcza. teraz spotkala mnie kara za to, ze zostawilem moja Malgosie w Warszawie i mimo, ze podrozuje sam, za wszystko musze placic podwojnie.

Bali oczywiscie to nie kraj, tylko wyspa, czesc kraju indonezyjskiego. ale dopiero na Bali, kiedy szukalem hostelu/ hotelu, zorientowalem sie, ze nie ma tu pokoi pojedynczych. same dwojki, trojki, rodzinne. trudno, to jakos przezyje, bo w sumie to i tak taniej niz jednoosbowy pokoj w krajach, ktore wczesniej odwiedzilem. i cale duze lozko dla mnie...

na tym jednak sie nie konczy. zeby gdziekolwiek pojechac, a tymbardziej w jakies ciekawe miejsce, potrzebne sa znowu conajmniej dwie osoby, zeby balijczycy sie wzieli do roboty. ok, moga sie wziac do roboty tylko dla mnie, ale wtedy place nawet nie jak za dwie, a za trzy osoby. dlatego na Bali, ktore mialo byc moja baza do wypadu na Komodo, utknalem dluzej, niz planowalem.

2. areszt domowy, czyli hinduski nowy rok

no wlasnie, utknalem w hotelu, ktorego nie moglem opuszczac przez caly dzien.

w tym roku 17 marca wypadal nowy rok 1932 wg. kalendarza hinduskiego. na wyspie Bali jest najwieksza w Indonezji mniejszosc tej religii i tu bardzo hucznie obchodzi sie to swieto. przygotowania zaczynaja sie wiele tygodni wczesniej, kiedy poszczegolne miasta, wioski, osiedla, hotele, szkoly czy "zaklady pracy" zaczynaja budowac figury uosabiajace zle duchy. w figurach gniezdza sie wszystkie zle duchy z poprzedniego roku.

kilka dni przed ostatnim dniem roku, przez miasta przechodza procesje z darami dla bogow, odbywaja sie dlugie modlitwy, swiecenia i rytualy, ktorych niestety wszystkich nie udalo mi sie do konca poznac.

przygladalem sie z bliska jednej takiej uroczystosci w miejscowosci, w ktorej sie zatrzymalem - Sanur, na wschodnim wybrzezu. spod glownego skrzyzowania (tzn tego z McDonaldem) przeszla na plaze kolumna z darami i figurkami bogow. tam nad sama woda zlozono dary, modlono sie, a potem procesja depczac dary wrocila do McDonalda.

w noc "sylwestrowa" na dobrze juz znanym skrzyzowaniu z McDonaldem odbyla sie parada przygotowywanych wczesniej potworow ogoh-ogoh, ktore symbolizowaly zeszloroczne zle duchy. potwory mialy bardzo wymyslne ksztalty i przedstawialy wszystko od mitycznych istot... w zasadzie to wszystko byly mistyczne istoty, ale czesc byla ustawiona np na skuterach wodnych, albo miala inne nie-mityczne akcenty dodane.

parada trwala kilka godzin, przez ktore glowne ulice byly zamkniete dla ruchu. pozniej wszyscy grzecznie wrocili do swoich domow i hoteli. no wlasnie, grzecznie. bez zadnego chamstwa, huliganstwa, bijatyki, itp. zupelnie inna kultura od naszej... chcialoby sie powiedziec, ze jeszcze nam duzo do nich brakuje, ale niestety - to Azjaci upodabniaja sie do nas. a nie my do nich. szkoda, moglibysmy sie wiele od nich nauczyc...

nastepnego dnia, w nowy rok, wszystko bylo pozamykane. jest to dzien wyciszenia, kiedy nie wolno ruszac sie z domu. a turystom nie pozwala sie wychodzic z hotelu. wiedzialem o tym, dlatego dzien wczesniej zrobilem zapasy w sklepie - konserwy, batoniki muesli i kilka litrow picia... i tak nie spodziewalem sie, ze przy bramie hotelowej bedzie stala obsluga i pilnowala zeby nikt sie nie wydostal.

szczesliwego nowego roku!

Hope International School, Jakarta

2010-03-16T05:12:00.001+01:00

w dusznym i nieklimatyzowanym lotnisku na Jakarcie powitali mnie celnicy nie rozumiejacy chyba istoty turystyki i tego jakie korzysci przynosi ona dla ich kraju.

kiedy sie zorientowali, ze nie mam biletu na wylot z Indonezji, stwierdzili, ze mnie nie wpuszcza, bo musze miec bilet i koniec. na nic sie zdaly tlumaczenia, ze jeszcze nie wiem jak dlugo tu zabawie i w zaleznosci czy mi sie bedzie podobalo, czy mniej, to zostane dlugo albo krotko. poniewaz byli nieugieci, poprosilem o dostep do internetu zeby zarezerwowac sobie bilet na nastepny dzien - skoro mnie tu nie chca. tego tez mi nie chcieli udostepnic i tylko powtarzali, ze musze miec bilet juz teraz, bo inaczej mnie nie wpuszcza.

w Azji zawsze cale targowanie i spory zalatwia sie z usmiechem na ustach, wiec ja z usmiechem na ustach powtarzalem bezmyslnie zdanie, zeby dali mi dostep do internetu to sobie zarezerwuje bilet tu i teraz. chyba poskutkowalo, bo wpuscili mnie, oczywiscie jednak z grozbami, ze fakt braku biletu powrotnego wpisza do mojego paszportu, systemu komputerowego i jeszcze pewne flamastrem na scianie w toalecie meskiej... nastepnym razem bez potwierdzenia powrotu mam nie byc wpuszczony do Indonezji. truudno...

zgodnie z ustaleniami z p. Philem Myersem, dyrektorem Hope International School w Jakarcie, na lotnisku mial ktos czekac na mnie i zawiezc do szkoly. juz nie pamietam kiedy ktos na mnie czekal na lotnisku, wiec nie moglem sie doczekac tego milego uczucia. niestety nie moglem nikogo znalezc, nie bylo nikogo z kartka z moim (albo chociaz podobnym, przekreconym) nazwiskiem. podszedlem do stojacej w tlumie europejki, ktora mogla wygladac na nauczycielke ze szkoly. jednak brytyjka Gilian, nie byla nauczycielka, za to pomogla skontaktowac mi sie z Philem (z automatow nie mozna dzwonic na komorki w Indonezji), a potem podwiozla do szkoly opowiadajac po drodze wiele ciekawych rzeczy o kraju. dowiedzialem sie tez od jej kuzynki, ktora przyleciala niedlugo po mnie, ze celnikom chodzilo o lapowki, tylko jej powiedzieli to bardziej jasno i prosto.

w tym miejscu chcialem tez podziekowac bardzo Gilian za podwiezienie do miasta:

thank you Gilian for saving me from spending my first night in Indonesia at Jakarta's airport and giving me the lift!

w poludniowym skrzydle ogromnego i eleganckiego kompleksu handlowo-uslugowo-aparametntowego Belezza znajdowala sie angielskojezyczna Hope International School.

po porannym briefiengu i przedstawieniu mnie uczniom, zagralem krotki mecz pingponga z jednym z nauczycieli, wybralem zdjecia do pokazania, spisalem punkty warte omowienia i wystapilem przed mloda widownia.
uczniowie podstawowki i gimnazjum zdawali w nastepnym tygodniu egzaminy i, jak zauwazyl dyrektor, wiekszosci nie chce sie uczyc. mialem posluzyc za przyklad tego, ktory sie duzo uczyl i teraz od 9 miesiecy jezdzi po swiecie. staralem sie wiec w ten sposob mowic, oczywiscie nie przynudzajac, zeby uwaga dzieciakow nie schodzila ze mnie i zdjec na iphony. mysle, ze calkiem niezle sie udalo.

jeszcze raz dziekuje Philowi za zaproszenie i zycze powodzenia dzieciakom na egaminach:

thank you Phil and I cross my fingers for the students' exams!

Jakarta to ogromne 12-milionowe i wiecznie zakorkowane miasto. troche dziwilem sie Philowi, dlaczego przywiazuje tak wielka wage do tego, zeby mieszkac jak najblizej miejsca pracy (w jego przypadku to 17.... pieter do pokonania). kiedy wyszedlem w koncu dalej niz szkola, apartament Phila, gdzie sie zatrzymalem i sklepy na parterze, zrozumialem.

autobusy jezdza niby buspasami odgrodzonymi nawet niskim kraweznikiem od innych pasow, ale taki kraweznik to nic dla skutera albo pickupa. dojazd na starowke, nieoddalona bardzo, zajmuje prawie dwie godziny. autobusem, bo samochodem pewnie dwa razy dluzej...

starowka, czyli port i zabudowania z czasow, kiedy Indonezja byla kolonia holenderska jest... zapomniana. glowny plac, wyglada jeszcze calkiem niezle, z odswiezona fasada indonezyjskiego muzeum narodowego i wylozony betonowymi plytkami odstajacymi w kazda strone. na tym sie praktycznie konczy, dalej sa juz tylko wypalone i zarosniete roznego rodzaju drzewami i krzewami budynki okalajace plac z kazdej strony.

sa tez kanaly, nad ktorymi staly kiedys piekne budynki, teraz jakies budynki tez stoja, ale cala uwaga skupia sie na kanalach. mozna w nich znalezc opakowania do wszystkiego co wymyslono na swiecie...

i polawiaczy tych opakowan pracujacych niestrudzenie w ponad 35-stopniowym upale.

niemniej jednak miasto jest radosne i kolorowe.

sa tez troche biedniejsze czesci Jakarty, na przyklad przy linii kolejowej. kojarze takie sceny z telewizji czy filmow, kiedy pokazywane sa biedne dzielnice miast, chyba glownie afrykanskich, z glownym deptakiem i bazarem wzdluz jakiegos szerszego ciagu komunikacyjnego. a potem nagle slychac trabienie pociagu, wszyscy sie szybko zwijaja i okazuje sie, ze na srodku tego bazaru sa tory i przejezdza nimi pociag.

tu bylo calkiem podobnie, chociaz nie bylo to wszystko tak gesto zasloniete. moze dlatego, ze pociagi przejezdzaly naprawde szybko. jak tylko wszedlem z ulicy, przemili Indonezyjczycy troskliwie ostrzegali mnie "mister, mister! kreta!". potem zorientowalem sie, ze "kreta" to pociag.

gdy pociag przejechal, okrzyki zmienily sie na "mister, mister! foto, foto!", bo wszyscy chcieli zebym robil im zdjecia. to takie typowo azjatyckie - jak zobacza turyste z aparatem, to koniecznie chca byc uwiecznieni na zdjeciu. zreszta mnie tez wiele osob robilo zdjecia.

dla mieszkancow bylem taka atrakcja, byc moze dlatego, ze Jakarta nie jest popularnym kierunkiem dla turystow. przez dwa dni dlugiego spacerowania po miescie nie spotkalem zadnego turysty...

Singapur i zaproszenie do...

2010-03-10T09:01:00.000+01:00

niczym kropka nad i, na czubku Polwyspu Malajskiego lezy wyspiarskie panstwo-miasto Singapur. wsrod krajow azjatyckich jest jednym z panstw o najwyzszym standardzie zycia mieszkancow, co widac juz w momencie wejscia na poklad samolotu Singapore Airlines. linie jako pierwsze kupily ogromniastego Airbusa A380.

nieoczekiwanie to wlasnie takim samoltoem lecialem z Tokyo. trzeslo w nim prawie tak jak w awionetce nad Nazca w Peru, ale za to bylo bardzo dobre jedzenie i mimo, ze na pokladzie lecialo prawie 500 osob, nie bylo ciasno. a juz napewno nie bylo ciasno tym w najwyzszej klasie, gdzie sa jednoosobowe przedzialy z fotelami rozkladanymi do rozmiarow lozka, 23-calowe telewizory itd...

zawsze mowilo sie, ze w Singapurze nic nie wolno, za wszystko sa kary. nie wolno zuc gumy, pluc, jesc w metrze itp. ledwo wyszedlem z metra w drodze do hostelu, juz pod moje nogi splunal Singapurczyk. zupelnie jak w Chinach. nie przerazilo mnie to, poczulem sie jakos tak swojsko...

niemniej jednak miasto i tak jest calkiem czyste, chodniki rowne, zacienione drzewami albo wysokimi budynkami. na Orchard Rd, bardzo znanej ulicy handlowej w centrum miasta/ kraju po obu stronach stoja galerie handlowe. mozna przejsc cala ulice nie wychodzac z klimatyzowanych pomieszczen. znalezc tam mozna wszystko od przecietnych marek ubran, po ekskluzywne butiki, od sklepow spozywczych, po mini hurtownie elektroniczne.

Singapur jest ogolnoazjatycka mieszanka kulturowa. przechodzac przez miasto, szedlem przez dzielnice Little India,

Arab Quarter

i oczywiscie Chinatown. widoczne sa tez wplywy europejskie, na przyklad w pieknej willowej dzielnicy Holland.

jak (moim zdaniem) wiekszosc miast, Singapur najladniej wyglada noca.

zwlaszcza swietnie prezentuje sie dzielnica finansowa, ktorej drapacze chmur odbijaja sie w spokojnych wodach kanalow.

w ogole w Singapurze jest spokojnie. mimo, ze to kraj z jednym z najwyzszych wskaznikow liczby mieszkancow na km2, wcale nie czuc tych tlumow na ulicach czy w metrze. wieczorny spacer przez miasto tez nie wymagal ode mnie rozpychania sie lokciami, czy czekania az wsyscy wyjda mi z kadru.

w Singapurze spedzilem tylko trzy dni. planowalem pierwotnie troche wiecej, chcialem na spokojnie przyzwyczajac sie do goracego i juz bardziej "dzikiego" azjatyckiego swiata.

kiedy po przylocie na lotnisku kupowalem bilet na metro, spotkalem pana Phila Myersa, dyrektora szkoly w Jakarcie. stwierdzil, ze z dwoma plecakami wygladam na prawdziwego podroznika i zapytal czy nie chcialbym go odwiedzic w Indonezji i poopowiadac troche dzieciakom o podrozach. Indonezja nie byla w moim planie, ale stwierdzilem, ze "skoro juz tu jestem", to dlaczego nie? wymienilismy sie emailami i juz dwa dni pozniej mialem zaplanowany caly wypad do Jakarty...

zgnily kapitalizm, lub po wlasciwej stronie plotu*

2010-03-05T16:56:00.001+01:00

*) dla wiekszosci ludzi na swiecie, znajdowalem sie po wlasciwej stronie plotu. dla skrajnie malej liczby, bylem w strefie zgnilego kapitalizmu.

248km plot przecina na pol Polwysep Koreanski. w tym roku dla odmiany pojechalem do Seoulu, stolicy poludniowej czesci Polwyspu, gdzie po II wojnie swiatowej powstala Republika Korei. dla mieszkancow Koreanskiej Republiki Ludowo-Demokratycznej, to nic wiecej jak zgnily kapitalizm i... juz nie bede przytaczal wiecej epitetow. zapraszam na niezwykle ciekawa oficjalna strone KCNA - Centralnej Polnocnokoreanskiej Agencji Informacyjnej.

KRLD jest krajem nie z tego swiata, jest urzeczywistnieniem swiata opisanego przez Georga Orwella w ksiazce "1984". natomiast Republika Korei (ROK) jest panstwem pomiedzy dwoma swiatami - japonskim i chinskim. oczywiscie, mozna sie tego spodziewac biorac pod uwage polozenie geograficzne kraju. ale polaczenie cech Japonii i Chin w jednym kraju jest tak silne jak chyba nigdzie indziej na swiecie jeden kraj moze byc polaczeniem swoich dwoch sasiadow.

w Seoulu oprocz wizyty w kilku ambasadach, zwiedzalem tez dwa najwieksze palace. oba sa bardzo podobne do siebie i oba bardzo silnie nawiazuja do architektury chinskiej. niezliczone ilosci dziedzincow zamknietych z trzech stron murami, zdobione bramy i centralny palac na podwyzszeniu - wszystko to bardzo przypomina Zakazane Miasto w Pekinie. zreszta nie ma sie co dziwic, bo historia polwyspu jest jeszcze bardziej burzliwa niz nasza: ciagle wojny i najazdy, wieloletnie opkupacje przez Mandzurow i Japonczykow...

w wiekszym z dwoch odwiedzonych palacow - Gyeongbukgung,udalo mi sie zobaczyc uroczysta zmiane warty mniej wiecej tak jak wygladala 500 lat temu. dziesiatki zolnierzy z epoki przebranych w kolorowe stroje maszerowalo w rownych szykach i wspaniale odegralo swoje role, a na koniec wytrwale pozowalo do zdjec...

w centrum miasta stala piekna zabytkowa brama, niestety dwa lata temu splonela. szkoda, bo wygladala naprawde pieknie. zwlaszcza z unoszacym sie z niej dymem i buchajacymi plomieniami...

podobienstwo do Chin przejawia sie oczywiscie nie tylko w architekturze. chodzilem przez podobne jak w chinskich miastach targi uliczne sprzedajace mydlo i powidlo, a przede wszystkim koreanska wodke zen-szeniowa, dwudziestokrotnie drozsza niz za plotem na polnocy.

Seoul i okolice nie sa tak sterylnie czyste jak Japonia, ale za to je sie tutaj bardzo duzo owocow morza, zdecydowanie wiecej niz w Chinach.

tak samo jak w Japonii, na ulicach nie ma praktycznie zagranicznych samochodow, wszystkie sa produkcji rodzimej. i tu, moze niezupelnie jak w Japonii, policja tez jezdzi Daewoo...

tak jak w Japonii, chodniki sa tu bardzo rowne. ale mysle, ze dlatego, ze Koreanczycy lubia sobie wypic... pierwszego dnia, raczej wieczoru kiedy przylecialem do miasta i bladzilem w poszukiwaniu hostelu (Azjatom kiepsko wychodzi zaznaczanie czegokolwiek na mapach), nie mialem kogo spytac od droge, bo kazda spotkana osoba zataczala sie po calej szerokosci chodnikow i przejsc podziemnych. i gdyby te chodniki nie byly rowne, do domu nie byloby im latwo wrocic...

najwazniejszym punktem mojej wizyty w Korei byl oczywiscie wspomniany na poczatku plot. widzialem go z drugiej strony i chcialem miec porownanie, jak sie prezentuje od strony poludniowej.

myslcie sobie co chcecie, ale w KRLD mialem bez porownania wiecej swobody w zwiedzaniu, niz tutaj! to zadziwiajace, jak KRLD zastraszylo ROK i na poludniu boja sie mrugnac okiem, zeby zaraz nie dostac serii z karabinu.

do KRLD w ogole nie mozna wjechac samemu, trzeba byc czescia wycieczki. z Seoulu tez mozna dostac sie do plotu tylko na wycieczce. autokar jadacy z miasta zostaje w bazie ONZ i tam trzeba sie przesiasc do specjalnego (czytaj sprawdzonego i bezpiecznego) autokaru wojskowego, ktory dowozi nas do pieciu budynkow postawioncyh w poprzek linii demarkacyjnej. wysiadajac z autobusu nie mozna niesc NIC ze soba poza aparatem. rece trzeba miec puste, ewentualna kurtke/ sweter zalozyc na siebie, a paszport sprawdzany setki razy podczas 55km drogi z Seoulu, w kieszeni. wszystko ze wzgledow bezpieczenstwa - wg ONZ jedynie w ten sposob uda sie wyeliminowac wnoszenie broni. nawet parasole sa zakazane i jesli tylko pada deszcz, ludzie przemakaja do suchej nitki. chociaz moze niezupelnie, bo wszystko jest robione w biegu. cala wycieczka idzie w parach, szybkim krokiem prowadzona przez przewodnika i zolnierza, zolnierz tez zamyka pochod. zdjecia mozna robic tylko w dwoch miejscach - w jednym punkcie obserwacyjnym i w jednym pawilonie ustawionym w poprzek granicy. nie wolno pokazywac palcem w strone KRLD, nie wolno sie usmiechac (!!!), zabronione jest noszenie "podartych" jeansow, bo propaganda KRLD moglaby to wykorzystac jako dowod, ze kapitalistom sie zle zyje... trzeba byc ogolnie ladnie ubranym, koniecznie dlugie spodnie, pokerowa twarz i biegiem podazac za przewodnikiem.

pamietam w KRLD, przy granicy siedzielismy tak dlugo, ze nawet zaczynalo nam sie nudzic. robilismy sobie zdjecia z kazdego mozliwego miejsca, pozowali nam polnocnokoreanscy zolnierze, stalismy, rozmawialismy, zadawlismy pytania i jesli nie byly za trudne, to dostawalismy odpowiedzi... pelna swoboda. a jednak to ROK jest uwazana przez swiat za kraj demokratyczny i przestrzegajacy praw i swobod czlowieka...

zebyscie mieli kompletny obraz obu stron plotu, zapraszam do galerii zdjec z KRLD na glownej stronie ppozniak.pl, w dziale "podroze"

takie rzeczy to tylko w Japonii

2010-02-26T06:00:00.000+01:00

w odleglej, wyspiarskiej Japonii wiele rzeczy bardzo rozni sie od Polski i Europy. tak duzo, ze nawet nie wiem od czego zaczac... moze zaczne od najbardziej widocznych roznic:

1. czysto, sterylnie czysto!

tak, w Japonii wszystkie ulice sa perfekcyjnie czyste. nie ma zadnych smieci, a co ciekawe, smietnikow tez! co kilka skrzyzowan, glownie przy automatach z napojami sa 4 smietniki, oddzielny na kazdy rodzaj odpadow. te automaty z napojami, papierosami i czymkolwiek jeszcze, to tez rzecz bardzo japonska. podobno w samym Tokyo jest ich ponad 4 miliony... sprzedaja napoje zarowno gorace jak i zimne - podswietlone odpowiednio na czerwono i niebiesko.

jeszcze odnosnie ulic, wszystkie maja idealnie rowny asfalt, bez zadnych dziur po zimie, czy nawet sladow latania. chodniki, jesli sa wydzielone (a nie namalowane biala linia na skraju jezdni), sa ulozone z super-rownej kostki brukowej, z ktorej zaden element nie odstaje, nic nie jest zamienione miejscami, nie ma nigdzie psich kup ani papierkow po gumach.

2. zupelnie inne samochody

po tych idealnie czystych ulicach jezdza idealnie czyste samochody, ktore sa... prawie idealnie klockowate. zauwazylem, ze w calej Japonii nie ma praktycznie importowanych samochodow. 1 moze na 1000 samochodow bedzie pochodzil z Europy albo USA, chyba wcale nie widzialem koreanskich. wszyscy japonscy producenci samochodow, na rodzimy rynek produkuja zupelnie inne samochody, niz te eksportowane do nas. w Japonii najnowszy trend to ksztalt telefonow komorkowych z poczatku lat 1990-tych: klockowate, bezksztalne, jednak troche mniejsze.

a samochody dostawcze gadaja. doslownie - zawsze kiedy jada, z ukrytego pod paka glosnika leci muzyka i lektor mowiacy chyba cos w stylu "uwaga jade"...

3. moda

trudno powiedziec jacy ludzie jezdza tymi samochodami, ale na chodnikach albo w metrze mozna spotkac bardzo... ciekawie ubranych Japonczykow. wszyscy sa bardzo kolorowi, czesto kolory sie ze soba mocno gryza, pelno roznych nadrukow, wzorow, pelen chaos i artystyczny nielad.

jak widac na zdjeciu, dziewczyny dzielnie przyklejaja odpadajace sztuczne rzesy,

oczy maluja tak, zeby byly jak najbardziej okragle (Chinczycy poszli o krok dalej i operacyjnie sobie zaokraglaja - polecam chinskie doroczne Wybory Miss Skalpela).

faceci tez maluja sobie oczy (!), strosza wlosy i...

farbuja je na najmodniejszy w Japonii kolor brazowo-rudy.

4. shinkanseny

mozna by pomyslec, ze skoro nie samochodami, to pewnie pociagami jezdzi wiekszosc z tych ludzi. jednak jak ja jezdzilem po kraju pociagami-pociskami, przyjezdzajacymi na stacje co 5-10min, czyli w zasadzie z czestotliwoscia warszawskiego metra w weekendy, wagony byly puste. nigdy nie bylo problemu ze znalezieniem miejsca, ba nawet nie bylo problemu ze znalezieniem miejsca przy oknie.

moze dlatego, ze jak shinkansen osiagnie predkosc przelotowa, to obraz kraju zaczyna sie zamazywac...

ten idealny obraz superszybkich superpociagow psuje tylko jedna cecha narodow azjatyckich. otoz tak samo Chinczycy, Koreanczycy z Poludnia i Japonczycy niesamowicie sie pchaja. Japonczycy, jako narod bardzo niesmialy i wstydliwy, z wzrokiem utkwionym w podloge albo w blizej nieokreslony punkt w przestrzeni, ida jak tarany nie zwracajac na nic uwagi. a jak tylko pociag sie zatrzyma - czy to pociag shinkansen, czy pociag metra, od razu startuja do drzwi skutecznie uniemozliwjajac wyjscie wysiadajacym pasazerom...

5. zajrzyjmy glebiej - toalety...

kto byl wczesniej w Azji, albo przynajmniej w warsztacie samochodowym, moze sie spodziewac, jak tradycyjna Japonska toaleta moze wygladac - jak zwykly kanal.

jednak w tym wypadku tradycje wypiera milosc do zachodu i uwielbienie do udogodnien i nowinek technologicznych. w tej chwili w 99% lokali/ hosteli toalety wygladaja jak superzaawansowane europejskie odpowiedniki.

na panelu sterowania muszla klozetowa mamy w najprostszej wersji bidet z 3-stopniowa regulacja cisnienia strumienia wody. bardziej zaawansowane modele maja podgrzewana deske sedesowa, 5-stopniowa regulacje strumienia, odtwarzacz muzyki z odglosem spuszczania wody (podobno zeby zagluszyc odglosy fizjologiczne)... sa jeszcze dwie ikonki, nigdy nie widzialem ich podpisanych po angielsku, wiec sa dla mnie ciagle zagadka. na zdjeciu powyzej przycisk w niebieskiej ramce wyglada jak mycie dekoltu, sa tez czasem przyciski z rysunkiem twarzy kobiety i strumieniem wody skierowanym w nia. moze to do poprawy makijazu..? a moze macie inne wytlumaczenie?

6. gry wideo

to jest prawdziwy szal. ogromne wielopietrowe kompleksy zastawione automatami, podswietlone na miliony kolorow sa w centrum kazdego, nawet najmniejszego miasta. graja wszyscy - starsi, mlodsi, dziewczyny i chlopaki. a jesli nie w takiej gralni, to obowiazkowo w domu. dla Japonczykow to bardzo dziwne, ze ja nie mam ani jednej konsoli w domu, "tylko" komputer.

7. zdjecia

zeby doswiadczyc milosci Japonczykow do fotografowania, oczywiscie nie trzeba jechac do Japonii. wystarczy wyjsc w weekend na spacer po starowce w Warszawie. ale Japonczycy podrozuja bardzo duzo po swojej ojczyznie i tam tez robia miliony zdjec. sa o wiele lepiej przygotowani: najnowsze modele aparatow, statywy, parasole w przypadku deszczu/ sniegu...

ja zawsze lubilem robic zdjecia, ale teraz jeszcze dodatkowo udzielila mi sie japonska milosc. przez trzy tygodnie zrobilem 1000 zdjec...

8. jedzenie

sushi w Europie jest chyba jeszcze bardziej popularne niz w Japonii. ceny sa w sumie podobne, ale tylko w restauracjach. bedac w Kyoto mieszkalem niedaleko duzego supermarketu, gdzie kupowalem zawsze wieczorem przecenione sushi. byc moze dlatego, ze wieczorem, nie bylo juz pierwszej swiezosci i smakowalo mi mniej niz w PL. ale bylem w stanie zaplacic 4 dolary za 15 kawalkow...

w wielu restauracjach na przecietnym i wyzszym poziomie menu jest... w formie elektronicznej. przy kazdym stoliku znajduje sie tablet, gdzie wybiera sie pozycje z menu, ilosc i sklada zamowienie. kelner przynosi wszystko, w trakcie mozna oczywiscie domawiac, jest tez staly podglad stanu rachunku. do takiej restauracji zostalem zaproszony przez Ryoko, Konoko i Wielkiego Milosnika Filmow Kieslowskiego:

9. manga

czyli tradycyjne japonskie rysunki - komiksy i filmy animowane. w Polsce rowniez znane, dla mnie i pewnie wiekszosci mojego pokolenia ze stacji Polonia 1, gdzie 20 lat temu popoludniami mozna bylo ogladac Yata-mana albo Czarodziejke z Ksiezyca.

moze dlatego, ze nie mialem teraz czasu ogladac japonskiej telewizji, manga docierala do mnie z komiksow czytanych wszedzie i ciagle przez... wszystkich. komiksy sa sensacyjne, romantyczne, thrillery, obyczajowe - jednym slowem mozna znalezc wszsytko. w Kyoto spotkalem wielkiego fana mangi z Niemiec, ktory mowil, ze sa nawet oddzielne komiksy dla kobiet i mezczyzn.

10. samuraje

o tradycyjnej architekturze juz wspominalem w poprzednich postach. miedzy starymi (albo nowymi, odbudowanymi) budynkami, czasem mozna natknac sie na samuraja. niestety tylko czasem, ale moze to dlatego, ze bylo poza sezonem turystyczno-samurajskim.

mimo to, polecam wam zglebienie bardzo ciekawego tematu, nawet luznych hollywoodzkich nawiazan, jak filmy Ronin czy Ghost Dog...